This study aims to present Paweł Ciompa’s (1867–1913) econometric theory of bookkeeping, associated with the banking sector and vocational education in Galicia, a territory seized by Austria as a result of the partition of Poland. Ciompa presented his theory of bookkeeping in Polish in the work Zarys ekonometryi i teorya buchalterii [An outline of econometrics and the theory of bookkeeping] and in German in Grundrisse einer Oeconometrie und die auf Nationalökonomie aufgebaute Natürliche Theorie der Buchhaltung [An outline of econometrics and the development of a natural theory of bookkeeping based on economics]. Both were published in Lviv in 1910. The concept presented in these works constitutes an original econometric and geometric approach to the description of economic phenomena. It has a didactic value despite the fact that it has not found many followers, and accounting historians find it difficult to place it unambiguously in the research trends of the turn of the nineteenth and twentieth centuries.
Arystoteles (1956) Etyka Nikomachejska. przeł., oprac. i wstępem poprzedziła Daniela Gromska, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
3.
Arystoteles (1964) Polityka z dodatkiem pseudo-arystotelesowej ekonomiki. przeł. i przypisami opatrzył Ludwik Piotrowicz; wstępem poprzedził Konstanty Grzybowski. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
4.
BarcińskiA (1833) O rachunkowości kupieckiej. Tom I. Arytmetyka handlowa. Warszawa: Drukarnia A. Gałęzowskiego i Komp.
5.
BarcińskiA (1834) O rachunkowości kupieckiej. Tom II. Buchalterja podwójna zastosowana do handlu i bankierstwa. Warszawa: Drukarnia J. Węckiego.
6.
BarcińskiA (1835) O rachunkowości kupieckiej. Tom III. Buchalterja podwójna zastosowana do fabryk i gospodarstw wiejskich. Warszawa: Drukarnia J. Węckiego.
7.
BiadaczR (2015) Rachunkowość w wybranych publikacjach naukowych i dydaktycznych z okresu zaborów. Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości83(139): 149–166.
8.
BochenekM (2014) Powstanie ekonometrii i udział polskich uczonych w jej tworzeniu. In: JurekW (ed) Matematyka i informatyka na usługach ekonomii. Rozważania ogólne. Modele, Poznań: Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego.
9.
BochenekM (2016) Historia rozwoju ekonomii Vol. 3: Kierunek subiektywno-marginalny i jego szkoły. Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika (UMK).
10.
BrońskiK (2007) Rozwój galicyjskiego systemu bankowego latach 1841–1914 (zarys problematyki). Kraków: Zeszyty Naukowe Akademii Ekonomicznej749: 75–92.
11.
BrzezinW (1980) Teoria modeli ewidencyjnych. Częstochowa: Wyższa Szkoła Pedagogiczna.
12.
BrzezinW (2006) Ogólna teoria współczesnej rachunkowości. Częstochowa: Częstochowskie Wydawnictwo Naukowe przy Wyższej Szkole Zarządzania.
13.
BrzezinWKnopJ (2007) Ciompa Paweł. In: SojakS (ed) Słownik biograficzny rachunkowości w Polsce. Warszawa: Stowarzyszenie Księgowych w Polsce, Zarząd Główny, Centralny Ośrodek Szkolenia.
14.
BudnyS (1826) Buchalteria ułatwiona, czyli sposób utrzymywania ksiąg kupieckich pojedynczego i podwójnego rachunku podług metody Edmonda Degrange. Wilno: Nakładem i drukiem A. Marcinowskiego.
15.
ByszewskiW (1912) Krótki rys historii rachunkowości. Warszawa: Skład Główny Gebethnera i Wolfa.
16.
ChojnackaL (1969) Rachunek kosztów produkcji przemysłowej w polskiej literaturze ekonomicznej drugiej połowy XIX wieku. In: Wybrane zagadnienia rachunkowości. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Ekonomiczne, pp. 5–31.
17.
CiompaP (2017) Zarys ekonometrii i teoria buchalterii. Wstępem poprzedził Sławomir Sojak. Warszawa: Stowarzyszenie Księgowych w Polsce.
18.
CiompaP (1910a) Grundrisse einer Oeconometrie und die auf Nationalökonomie aufgebaute Natürliche Theorie der Buchhaltung. Ein auf Grund neuer ökonometrischer Gleichungen erbrachter Beweis, dass alle heutigen Bilanzen falsch dargestellt warden, bearbeitet von Paweł Ciompa Direktor der Buchhaltung in der Königreiches Galizien und Lodomerien mit dem Grossberzogtume Krakau, Verlag des Handelschulvereines in Lemberg. Lemberg: Druck von Artur Goldman.
19.
CiompaP (1910b) Zarys ekonometryi i teorya buchalteryi, opracował Paweł Ciompa. Lwów: Wydawnictwa Towarzystwa Szkoły Handlowej. Drukarnia “Słowa Polskiego” we Lwowie.
20.
DanilewiczJ (1887) Nauka buchhalteryi podwójnej teoretycznie i praktycznie wyłożonej z zastosowaniem do potrzeb handlowych i fabrycznych. Warszawa: Nakładem M. Goszczyńskiego.
21.
DaviesN (2010) Zaginione królestwa. Kraków: Wydawnictwo Znak.
22.
DeanGClarkeFL (1989) Note: Graves, Sweeney and Goldmarkbilanz - Whither Sweeney and Schmidts Tabeswertbilanz?Accounting Historians Journal16(1): 101–109.
23.
Encyklopedia Krakowa (2000) Warszawa; Kraków: Wydawnictwo Naukowe PWN.
24.
FisherI (1906) The Nature of Capital and Income. New York; London: The Macmillan Company.
25.
FrischR (1926) Sur un problème d’économie pure. Norsk Matematisk Forenings Skrifter1(16): 1–40.
GideK (1983) Zasady ekonomii społecznej (Principes d'économie politique) translated from French by St Bartynowski, A. Krzyżanowski, J. Makarewicz and K. Midowicz. Kraków: ed by J. Leo, Księgarnia Spółki Wydawniczej Polskiej.
28.
GmytrasiewiczM (1977) Teoretyczne podstawy modeli ewidencji księgowej. Warszawa: Szkoła Główna Planowania i Statystyki.
29.
GolecJBojdaS (1995) Ciompa Paweł. In: Słownik biograficzny ziemi cieszyńskiej [Biographical Dictionary of the Cieszyn Land] tom 2. Cieszyn.
30.
HołdaA (2007) Lulek Tomasz. In: SojakS (ed) Słownik biograficzny rachunkowości w Polsce. Warszawa: Stowarzyszenie Księgowych w Polsce, Zarząd Główny, Centralny Ośrodek Szkolenia, pp.69–79.
31.
IłowieckiM (1981) Dzieje nauki polskiej. Warszawa: Wydawnictwo Interpress.
32.
IsraelK-F (2016) Pawel Ciompa and the Meaning of Econometrics: A Comparison of Two Concepts (September 1, 2016). Available at: SSRN: http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.3288520 (accessed 22 August 2021).
33.
JarugaASzychtaA (1996) Poland. In: ChatfieldMVangermeerschR (eds) The History of Accounting. An International Encyclopaedia. New York; London: Garland Publishing.
34.
JarugaASzychtaAFrendzelMMattesichR (2008) Accounting publications and research in Poland and the Ukraine. In: MattessichR (ed) Two Hundred Years of Accounting Research. London; New York: Routledge.
35.
JasińskiZCimałaB (2015) Ciompa Paweł. In: Leksykon Polaków w Republice Czeskiej i Republice Słowackiej [Lexicon of Poles in the Czech and Slovak Republics] tom IV. Opole: Uniwersytet Opolski.
36.
KnopJ (2002) Matematyzacja rachunkowości wobec zjawiska globalizacji. In: GieruszJJerzemowskaMMartyniukT (eds) Rachunkowość wobec procesów globalizacji. Gdańsk: Uniwersytet Gdański.
37.
KnopJ (2004) Ekonometryczna teoria rachunkowości według Pawła Ciompy. In: GmytrasiewiczMKarmańskaA (eds) Polska szkoła rachunkowości. Warszawa: Oficyna Wydawnicza SGH.
38.
KrakowskiN (1887) Wykład popularny zasad podwójnego księgowania w zastosowaniu do potrzeb handlu, przemysłu oraz rzemiosł i rolnictwa. Warszawa: nakładem drukarni S. Lewentala.
39.
KrawczykJ (1995) Galicyjskie szkolnictwo zawodowe w latach 1860–1918. Kraków: Universitas.
40.
ŁagiewskiC (1934) Dzieje rachunkowości w Polsce. Warszawa.
MaciejewskiW (2002) Ekonometria. In: Wielka Encyklopedia Powszechna PWN 8. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
43.
MattessichRKüpperHU (2003) Accounting research in the German language area - first half of the 20th century. Review of Accounting and Finance2(3): 106–137.
44.
MattessichR(ed) (2008) Two Hundred Years of Accounting Research. London, New York: Routledge.
45.
MengerC (2013) Zasady ekonomii (Grundsätze der Volkswirtschaftslehre) trans. Pawiński B and Perka P. Introduction and preface Hayek FA and Skousen M. Warszawa: Fijor Publishing Company.
NowickiE (1876) Nauka buchalterii teoretycznie wyłożona. Warszawa: Drukarnia J. Ungara.
48.
PacioliL (2007) Tractatus XI de Computis et Scripturis: Summa de Arithmetica, Geometria, Proportioni et Propoprtionalità. Trans. Sosnowski R Dereszowska K and Mydlarz, K. Warszawa: Stowarzyszenie Księgowych w Polsce, Zarząd Główny, Centralny Ośrodek Szkolenia Zawodowego.
49.
PaszulaM (2005) Historia rachunkowości. In: GmytrasiewiczM (ed) Encyklopedia Rachunkowości. Warszawa: Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis.
50.
PecheT (1964) Ogólna teorii rachunkowości. Warszawa: PWE.
PietrzyckiE (1886) Nauka teoretyczna i praktyczna rachunkowości czyli buchalterji kupieckiej pojedyńczej i podwójnej do użytku szkolnego i domowego, 2nd ed.Lwów: Księgarnia J. Leona Pordesa.
53.
ReischRKreibigKJ (1907) Bilanz und Steuer. Vienna.
54.
RutkowskiJ (1978) Paweł Ciompa (1867–1913). Polski ekonometryk i polityk społeczny. Polityka Społeczna11–12: 16–18.
55.
SalernoJ (2003) Carl Menger. Trans. Lewiński J. Instytut Edukacji Ekonomicznej im. Ludwiga von Misesa. Available at: https://mises.pl/blog/2003/12/01/50/ (accessed 22 August 2021).
56.
ScheffsM (1939) Historia księgowości (Luca Pacioli). Poznań: Księgarnia W. Wilak.
57.
SchigutE (1912) Einfűhrung in die Buchfűhrung fűr Juristen. Vienna-Leipzig: Fromme.
58.
SimonHV (1899) Die Bilanzen der Aktiengesellschaften und der Kommanditgesellschaften auf. Aktien. Berlin.
SojakS (2012) Feliks Antoni Barciński. Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości66(122): 217–223.
61.
SojakS (2017) Życie i dzieło Pawła Ciompy. In: CiompaPaweł, Zarys ekonometrii i teoria buchalterii. Wstępem poprzedził Sławomir Sojak. Warszawa: Stowarzyszenie Księgowych w Polsce, pp. IX–XLIII.
62.
SojakSKowalskaM (2014) Pierwsze polskie podręczniki z rachunkowości kupieckiej z XIX wieku. In: SojakS (ed) Abacus – od źródeł rachunkowości po współczesność. Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, pp.139–160.
SternR (1902) Bilanz und Steuer. Buchhaltungs – Lexikon. Vienna-Leipzig: Weiss.
65.
SwiebodaJ (2010) Szkolnictwo handlowe w Galicji. Analecta19/1–2(36–37): 203–272.
66.
SykoraG (1949) Die Konten und Bilanztheorien: eine betriebswirtschaftlich-historische Untersuchung. Vienna: Speath & Linde.
67.
SzumlańskiA (1865) Buchalterya i rachunkowość kupiecka i fabryczna oparta na zasadach podwójnego rachunku i zastosowana do handlów wszelkiego rodzaju, fabryk, rękodzieł, spółek i domów dochodowych. Warszawa: Drukarnia Józefa Ugra.
68.
SzychtaA (1989) Bibliograficzne calendarium rachunkowości w Polsce od XVI do XIX wieku. Warszawa: Stowarzyszenie Księgowych w Polsce.
69.
Szematyzmy Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkiem Księstwem Krakowskiem: na lata 1892 ….. 1913 [The Schedule of the Kingdom of Galicia and Lodomeria with the Grand Duchy of Krakow]. Lwów: Królestwo Galicji i Lodomerii. Cesarsko-Królewskie Namiestnictwo, The Printing House of Władysław Łoziński. Available at: <http://www.mtg-malopolska.org.pl/bibliotekacyfrowa.html> (Accessed 12 December 2015).
70.
SzychtaA (1995) Bibliographical Calendarium of Accounting in Poland (XVIth – XIXth Century). Warszawa: Foundation for Accountancy Development in Poland.
71.
SzychtaA (2014) Polskie podręczniki z zakresu rachunkowości fabrycznej wydane w XIX wieku. In: SojakS (ed) Abacus – od źródeł rachunkowości po współczesność. Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, pp.161–180.
72.
SzychtaA (2020) An examination of nineteenth-century Polish handbooks on factory accounting. Accounting History25(2): 311–339.
73.
SzymańskiKG (1984) Historyczny rozwój myśli w zakresie teorii księgowości. Zeszyty Teoretyczne Rady Naukowej Stowarzyszenia Księgowych w Polsce8: 71–85.
74.
WilgatJ(ed) (1998) Bibliografia Polska 1901–1939. Vol. 4. Eds. B. Dobrzyńska B and Olszewska I. Warszawa: Biblioteka Narodowa.
75.
WiśniewskiJW (2009) Mikroekonometria. Toruń: Wydawnictwo Naukowe UMK.
76.
WiśniewskiJW (2016) Microeconometrics in Business Management. Chichester: John Wiley & Sons.
