Poland has a long tradition of cooperation between intellectuals and the labour movement, as well as organic intellectuals within the labour movement, which manifested itself during the workers’ and citizens’ struggles against authoritarian socialism. However, this legacy has weakened in the 1990s during the period of neoliberal economic restructuring, supported by part of the former anti-communist opposition. In this article, I document some traces of the revival of this collaboration in the 2010s and 2020s, based on available literature, documents and my own experiences from several projects and initiatives in which I was involved. In the context of debates on critical labour studies and public sociology, this article focuses on reconstructing the opportunities and challenges of collaboration between sociologists and labour movements in a context where trade unions are relatively weak and the institutional foundations for collaboration are lacking.
AdamczykSSurdykowskaB (2024) Perspective. The mirage of Europeanising industrial relations. What possibilities for East-West trade union cooperation?Transfer: European Review of Labour and Research30(1): 103–115.
2.
Amazon Workers and Supporters (2018) ‘Stop treating us like dogs!’ Workers organizing resistance at Amazon in Poland. In: Alimahomed-WilsonJNessI (eds) Choke Points. Logistics Workers Disrupting the Global Supply Chain. London: Pluto Press, pp. 96–109.
3.
BeckerJ (2023) Governing neo-nationalism, trade unions and industrial relations: The cases of Hungary and Poland. Transfer: European Review of Labour and Research30(1): 51–65.
4.
BrookPDarlingtonR (2013) Partisan, scholarly and active: Arguments for an organic public sociology of work. Work, Employment and Society27(2): 232–243.
5.
BurawoyM (2005) For public sociology. American Journal of Sociology70(1): 4–28.
6.
CzarzastyJMrozowickiA (2014) Organizowanie Związków Zawodowych w Europie. Badanie i Praktyka. Warszawa: Wydanictwo Naukowe ‘Scholar’.
7.
CzarzastyJMrozowickiA (2023) Poland: Trade unions developing after a decline. In: WaddingtonJMüllerTVandaeleK (eds) Trade Unions in the European Union. Picking Up the Pieces of the Neoliberal Challenge. Brussels: Peter Lang, pp. 833–869.
8.
GiermanowskaEKolasińskaEMrozowickiA, et al. (2016) Tradition, present and future of the sociology of work in Poland: Reflections on the project ‘Doyens of the Sociology of Work’. Warsaw Forum of Economic Sociology7(1): 89–104.
9.
GlińskiP (2006) Samorządna Rzeczpospolita w Trzeciej Rzeczypospolitej (ed SułekA). Warszawa: Wydawnictwo IFiS PAN.
10.
GrzegorczykJRakowskaKSobolM (2023) Spór Zbiorowy i Strajk. Poznań; Warszawa: Ogólnopolski Związek Zawodowy Inicjatywa Pracownicza.
11.
JaroszM (1967) Samorząd Robotniczy w Przedsiębiorstwie Przemysłowym. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Ekonomiczne.
12.
JędrzyckiW (1971) Socjolog w Zakładzie Pracy. Wrocław: Ossolineum.
13.
KiliasJ (2014) Zapomniana profesja? Socjologia pracy i socjologowie zakładowi w Polsce. In: BinderP (ed.) Księga Dla Profesor Joanny Kurczewskiej. Warszawa: IFiS PAN, pp. 423–437.
14.
KiliasJ (2017) Goście Ze Wschodu. Socjologia Polska Lat Sześćdziesiątych XX Wieku a Nauka Światowa. Warszawa: Zakład Wydawniczy Nomos.
15.
KubisaJ (2016) Bunt Białych Czepków. Analiza Działalności Związkowej Pielęgniarek i Położnych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe ‘Scholar’.
16.
KubisaJRakowskaK (2021) Established and emerging fields of workers’ struggles in the care sector: The case of Poland. Transfer27(3): 353–366.
17.
KuczyńskiP (1994) Badanie ‘Solidarności’: kontekst społeczny i kontekst polityczny. In: KuczyńskiPFrybesMStrzeleckiJ, et al (eds) W Poszukiwaniu Ruchu Społecznego. Wokół Socjologii Alaina Touraine’a. Warszawa: Oficyna Wydawnicza, pp. 111–121.
McIlroyJCroucherR (2013) British trade unions and the academics: The case of Unionlearn. Capital and Class37(2): 263–284.
20.
MatejkoA (1961) Socjologia Zakładu Pracy. Warszawa: Wiedza Powszechna.
21.
MorawskiW (1973) Samorząd Robotniczy w Gospodarce Socjalistycznej. Warszawa: Książka i Wiedza.
22.
MrozowickiA (2014) ‘Odczarowanie rynku’? Socjologiczne refleksje o konsekwencjach globalnego kryzysu ekonomicznego w Polsce. Przegląd socjologiczny64(4): 67–91.
23.
MrozowickiA (2019) Sociology of work in Poland. In: StewartPDurandJ-PRicheaM-M (eds) The Palgrave handbook of the sociology of work in Europe. Cham: Palgrave Macmillan, pp. 253–285.
24.
MrozowickiAMaciejewskaM (2017) ‘The practice anticipates our reflections’ – Radical unions in Poland. Transfer23(1): 67–77.
25.
MrozowickiAStewartPZentaiV (2015) Critical labour studies in Hungary, Poland and the UK: Between crisis and revitalisation. Forum Socjologiczne. Special Issue1: 19–34.
26.
MuchaJKeenMF (2010) Postcommunist democratization and the practice of sociology in central and Eastern Europe. In: PatelS (ed.) The ISA Handbook of Diverse Sociological Traditions. London: Sage, pp. 129–139.
27.
OstD (2005) The Defeat of Solidarity. Anger and Politics in Postcommunist Europe. Ithaca; London: Cornell University Press.
28.
StaniszkisJ (1984) Poland’s Self-Limiting Revolution. Princeton, NJ: Princeton University Press.
29.
StaniszkisJ (2006) Podwójna przemiana: refleksje 25 lat po Sierpniu 80. In: SułekA (ed) Solidarność. Wydarzenie. Konsekwencje. Pamięć. Warszawa: Wydawnictwo IFiS PAN, pp. 213–224.
30.
StewartPLucioMM (2011) Collective narratives and politics in the contemporary study of work: The new management practices debate. Work, Employment and Society25(2): 327–341.
31.
StewartPMrozowickiADanfordA, et al. (2016) Lean as ideology and practice: A comparative study of the impact of lean production on working life in automotive manufacturing in the United Kingdom and Poland. Competition and Change20(3): 147–165.
32.
SułekA (2006) Dlaczego socjologia nie przewidziała Solidarności i co z tego wynikło? (ed SułekA). Warszawa: Wydawnictwo Ifis PAN.
33.
SzalaiJ (2015) Disquieted relations. West meeting East in contemporary sociological research. Intersections1(2): 12–37.
34.
TouraineADubetFWiewiorkaM, et al. (1983) Solidarity: The Analysis of a Social Movement: Poland 1980-1981. Cambridge: Cambridge University Press.
35.
UllrichP (2019) In itself, but not yet for itself – Organising the new academic precariat. In: BaierWCanepaEGolemisH (eds) The Radical Left in Europe. London: Merlin, pp. 155–168.
36.
UrbańskiJ (2014) Prekariat i Nowa Walka Klas: Przeobrażenia Współczesnej Klasy Pracowniczej i Jej Form Walki. Warszawa: Książka i Prasa.
37.
WagnerI (2014) Kariera naukowa w Polsce. Czy obecny model sprzyja wyłanianiu i awansowaniu ‘najlepszych’ naukowców?Przegląd Socjologiczny63(3): 39–65.
38.
WójcikP (1988) Położenie i Aspiracje Klasy Robotniczej w Polsce. Warszawa: Wydawnictwo MON.
39.
ZaryckiT (2015) Class analysis in conditions of a dual-stratification order. East European Politics and Societies29(3): 711–718.
