In Belgium, community service (dienstverlening) for adults was introduced in 1994 as a condition of probation at the sentencing level and as a condition of mediation at the prosecution level. It became the so-called ‘work penalty’ (werkstraf) in 2002. This change in the terminology and the legal and penological basis, from an alternative sanction embedded in a rehabilitative approach to just another neoclassical form of punishment primarily aiming for retribution, ushered in another sentencing practice and led to a rapid increase in the number of work penalties imposed. This article describes the legal provisions governing the ‘work penalty’ and the peculiarities of its implementation in practice. It explores the possible explanations of the success of this sentence and the implications of that success for its execution.
BeyensK. (2000a). Straffen als sociale praktijk. Een penologisch onderzoek naar straftoemeting. Brussel: VUBPress.
2.
BeyensK. (2000b). Vier jaar bemiddeling in strafzaken: 1995–1998. Panopticon, 21 (3), 260–271.
3.
BeyensK. (2001). De alternatieven doen het nog steeds niet. Orde van de dag(Afl. 16), 9–28.
4.
BeyensK. (2006). De werkstraf als hedendaagse straf. Panopticon, 27 (4), 7–18.
5.
BeyensK. (2007a). Straftoemetingsonderzoek en de toepassing van de alternatieven. In ChristiaensJ.EnhusE.NuytiensA.SnackenS.Van CalsterP. (Eds.), Criminologie: Tussen kritiek en realisme. Liber amica/orum Christian Eliaerts (pp. 21–38). Brussel: VUBPress.
6.
BeyensK. (2007b). Justitie met een kleurtje. Orde van de Dag(40), 35–29.
7.
BeyensK.AertsenI. (2006a). De autonome werkstraf in België: Hoe sterk het karakter?Panopticon, 27 (4), 1–6.
8.
BeyensK.AertsenI. (2006b). Special issue. De autonome werkstraf: De wet in de praktijk. Panopticon, 27 (4).
9.
BeyensK.RaesA. (2005). Bemiddeling bij meerderjarigen. Een overzicht van de initiatieven in België. In KoolsL. (Ed.), Bemiddeling en herstel in de strafrechtspleging (pp. 27–63). Brugge: De Keure.
10.
BeyensK.ScheirsV. (2010). Encounters of a different kind. Social enquiry and sentencing in Belgium. Punishment and society, 12 (3) (to be published).
BlochA.VermeirenG.MaesJ.VerhaegheP. (2006). De praktijk van de autonome werkstraf: De gerechtelijke wereld aan het woord. Panopticon, 27 (4), 63–70.
13.
DantinneM.DuchêneJ.LauwaertK.AertsenI.BogaertsS.GoethalsJ.VlaemynckM. (2009). Peine de travail et vécu du condamné. Beleving van de veroordeelde tot een werkstraf, Unpublished report, Liège, Leuven: Université de Liège; Katholieke Universiteit Leuven.
14.
De ClerckS. (2010). Straf en strafuitvoeringsbeleid. Overzicht en ontwikkeling.Brussel: Kabinet Justitie.
15.
de le CourtP. (2004). La peine de travail autonome: Un chantier. Revue de droit pénal et de criminologie, 84 (1), 5–30.
16.
De PauwW.RaesA.Van LoockL. (2006). De vliegende start van de autonome werkstraf. Cijfers van een onderzoek naar drugs-en drugsgerelateerde misdrijven in Brussel. Panopticon(27), 89–102.
17.
DenkersF.A.M.C. (1976). Criminologie en beleid. Nijmegen: Dekker & van de Vegt.
18.
DominicusH. (2006). De werkstraf in België: Eerste bevindingen en ervaringen vanuit de Dienst Justitiehuizen. Panopticon, 27 (4), 34–62.
19.
DupontL. (2002). De relatieve zwaarte van de werkstraf. Noot onder Antwerpen, 28 juni 2002. Tijdschrift voor Strafrecht (4), 203–205.
20.
FOD Justitie. (2009). Justitie in cijfers 2009. Brussel.
21.
GarlandD. (2001). The Culture of control. Crime and social order in contemporary society. Oxford: Oxford University Press.
22.
GiddensA. (1998). THe third way: the renewel of social democracy. Cambridge: Polity.
23.
GuillainC. (2002). La peine de travail, peine autonome? Analyse de la loi du 17 avril 2002 instaurant la peine de travail comme peine autonome en matière correctionnelle et de police. J.T., 641–649.
24.
JacobsA.DantinneM. (2002). La peine de travail. Commentaire de la loi du 17 avril 2002. Revue de droit pénal et de criminologie, 82 (9–10), 815–888.
25.
KaminskiD. (2007). La peine de travail en Belgique. Chronique de criminologie. Revue de Science Criminelle et de Droit pénal Comparé (2), 415–422.
26.
LoaderI.SparksR. (2002). Contemporary Landscapes of Crime, Order and Control. Governance, Risk, and Globalization. In MaguireM.MorganR.ReinerR. (Eds.), The Oxford handbook of Criminology (pp. 81–111). Oxford: Clarendon Press.
27.
LuypaertH.BeyensK.FrançoiseC.KaminskiD.JanssensM.M.V.C. (2007). Werken en leren als straf. Le travail et al formation comme peines. Brussel: VUBPress.
28.
McNeillFergusBurnsNicolaHallidaySimonHuttonNeilTataCyrus (2009) ‘Risk, responsibility and reconfiguration: Penal adaptation and misadaptation’, Punishment and Society11 (4): 419–442.
29.
MorrisN.TonryM. (1990). Between prison and probation: Intermediate punishments in a rational sentencing system. New York: Oxford University Press.
30.
NelkenD. (1994). Community involvement control. In LaceyN. (Ed.), Criminal justice (pp. 247–277.). New York: Oxford University Press.
RutherfordA. (1984). Prisons and the process of justice: the reductionist challenge. London: Heinemann.
33.
SnackenS. (2007). Penal policy and practice in Belgium. In TonryM. (Ed.), Crime, punishment and politics in comparative perspective, crime and justice, A review of research (pp. 127–214). Chicago: Chicago University Press.
34.
SnackenS.BeyensK. (2002). Alternatieven voor de vrijheidsberoving: Hoop voor de toekomst? In SnackenS. (Ed.), Strafrechtelijk beleid in beweging (pp. 271–316). Brussel: VUBPress.
35.
SnackenS.BeyensK.BeernaertM.-A. (2010) Belgium. In PadfieldN.van Zyl SmithD.DünkelF. (Eds.), Release from prison. European policies and practices (pp. 70–103) Cullompton.
36.
TataC. (2007). Sentencing as craftwork and the binary epistemologies of the discretionary decision process. Social & Legal Studies, 16 (3), 425–447.
37.
Van KalmthoutA. M. (2006). De werkstraf in vergelijkend perspectief. Panopticon, 27 (4), 19–33.
38.
Van Zyl SmithD. (1994). Legal standards and the limits of ciommunity sanctions. European Journal of Crime, Criminal Law and Criminal Justice, 1 (4), 309–331.
39.
VanderBeken T. (2003). De werkstraf als mildere straf. Roma locuta, causa finita?T. Strafr., 261–261.
40.
VanderBeken T.FlaveauA. (2002). Hard labeur. Een eerste analyse van de Wet van 17 april 2002 tot invoering van de werkstraf als autonome straf in correctionele en in politiezaken. T. Strafr., 241–257.
41.
VandrommeS. (2002). De werkstraf, de nieuwste aanwinst in het Belgische straffenarsenaal. Rechtskundig Weekblad, 66 (13), 481–497.
42.
VandrommeS. (2003). Voor welke misdrijven kan een werkstraf worden opgelegd? T. Strafr., 150–154.
