The institutional organization of psychiatry in Poland when it became independent faced the problem of the integration of three ex-partition territories having different laws, health-care systems and psychiatric cultures. Due to the high incidence of mental health problems, among which psychosis was the most frequent, psychiatric care facilities had to be organized as quickly and efficiently as possible and had to address the issue of psychosis both conceptually and practically. This study investigates the concept of psychosis and methods of its treatment in inter-war Polish psychiatric care facilities in relation to the sociocultural context of the institutional organization of psychiatry in Poland and the influence of major European concepts and treatment practices regarding psychoses.
BaranowskiLBorysowiczJMarzyńskiMOssendowskiAParadowskiJWitekS (1935) Metodyka leczenia schizofrenji insuliną [Methodology of insulin treatment of schizophrenia]. Rocznik Psychjatryczny25: 161–177.
2.
BeerMD (1996) Psychosis: a history of the concept. Comprehensive Psychiatry37(4): 273–291.
3.
BernasiewiczWŁuniewskiW (1930) Próba zestawienia danych statystycznych ze sprawozdań zakładów psychjatrycznych za r. 1928 [An attempt to compile statistical data from the reports of psychiatric institutions for the year 1928]. Rocznik Psychjatryczny12: 160–208.
4.
BerriosG (2008) Descriptive psychiatry and psychiatric nosology during the nineteenth century. In: WallaceERGachJ (eds) History of Psychiatry and Medical Psychology: With an Epilogue on Psychiatry and the Mind-Body Relation. New York: Springer, 353–379.
5.
BerriosGEBeerMD (1994) The notion of unitary psychosis: a conceptual history. History of Psychiatry5(17): 13–36.
BilikiewiczTGallusJ (1962) Psychiatria polska na tle dziejowym [Historical background of Polish psychiatry]. Warsaw: Wydawnictwo Lekarskie PZWL.
9.
BleulerE (1950) Dementia praecox or the Group of Schizophrenias, trans. ZinkinJ. New York: International Universities Press; originally published in German in 1911.
10.
Bobrowska-NowakW (1992) Mazurkiewicz Jan. In: KosnarewiczERzepaTStachowskiR (eds) Słownik psychologów polskich [Dictionary of Polish Psychologists]. Poznań: Wydawnictwo UAM, 147–149.
11.
BornsztajnM (1927a) Stanowisko kliniczne schizofrenji i nowa teorja jej patogenezy [Clinical position on schizophrenia and new theory of its pathogenesis]. Rocznik Psychjatryczny5: 79–92.
12.
BornsztajnM (1927b) Hipochondryczna (somatopsychiczna) postać schizofrenji [Hipochondriac (somatopsychic) form of schizophrenia]. Rocznik Psychjatryczny5: 93–94.
13.
BornsztajnM (1927c) Nowy przyczynek do t. zw. schizothymia reactiva [New premise for so-called schizothymia reactiva]. Rocznik Psychjatryczny6: 191–196.
BorowieckiS (1935) W sprawie programu psychiatrii polskiej [On the programme of Polish psychiatry]. Rocznik Psychjatryczny25: 25–36.
16.
BorysowiczJMarzyńskiM (1936) Dalsze spostrzeżenia przy leczeniu schizofrenji dużemi dawkami insuliny [Further observations of treating schizophrenia with large doses of insulin]. Rocznik Psychjatryczny26/27: 70–93.
BrühlWKanigowskiZOlszewskiJ (1939) O dalszych wynikach leczenia schizofernii insuliną [On further results of insulin treatment of schizophrenia]. Rocznik Psychjatryczny36: 25–40.
19.
BrunowaMMikulskiK (1933) W sprawie zimniczego i salicylowego leczenia schizofrenji [On malaria and salicylic treatment of schizophrenia]. Rocznik Psychjatryczny21: 45–67.
20.
BrzezickiE (1927) Nowsze badania anatomo-patologiczne mózgu schizofreników ze szczególnym uwzględnieniem jąder podkorowych [New anatomo-pathological studies of the brain of schizophrenics with special emphasis on the subcortical nuclei]. Rocznik Psychjatryczny5: 161–172.
21.
BürgyM (2008) The concept of psychosis: historical and phenomenological aspects. Schizophrenia Bulletin34(6): 1200–1210.
22.
BychowskiG (1927) Schizofrenja w świetle psychoanalizy [Schizophrenia in the light of psychoanalysis]. Rocznik Psychjatryczny5: 49–78.
23.
BychowskiG (1928) W sprawie psychoterapji schiofrenji [On psychotherapy of schizophrenia]. Rocznik Psychjatryczny8: 57–69.
24.
BychowskiG (1933) O pewnych zagadnieniach schizofrenji w świetle patologii mózgowej [On some issues of schizophrenia in the light of brain pathology]. Rocznik Psychjatryczny21: 28–44.
25.
BychowskiG (1936) Psychoanaliza w stanach niedocukrzenia [Psychoanalysis in the states of hypoglycaemia]. Rocznik Psychjatryczny27: 165–172.
26.
BychowskiGKaczyńskiMKonopkaCSzczyttK (1936) Doświadczenia i dotychczasowe wyniki leczenia insuliną chorób psychicznych [Experiences and results so far of the insulin treatment of mental illnesses]. Rocznik Psychjatryczny28: 105–135.
27.
CzajkowskiE (1927) O leczeniu gorączkowem schizofrenji [On fever treatment of schizophrenia]. Rocznik Psychjatryczny5: 173–176.
28.
DanzigerK (1990) Constructing the Subject. Cambridge: Cambridge University Press.
29.
DanzigerK (1997) Naming the Mind: How Psychology Found its Language. London: Sage.
30.
DanzigerK (2003a) Prospects of a historical psychology. History and Philosophy of Psychology Bulletin15(2): 4–10.
31.
DanzigerK (2003b) Where history, theory, and philosophy meet: The biography of psychological objects. In: HillDBKralMJ (eds) About Psychology: Essays at the Crossroads of History, Theory, and Philosophy. New York: State University of New York Press, 19–33.
32.
DaviesN (2005) God’s Playground. A History of Poland. Volume II: From 1795 to the Present. New York: Columbia University Press.
33.
DoboszAPankallaA (2015) Jana Mazurkiewicza mitocentryczna koncepcja osobowości [Jan Mazurkiewicz’s mythocentric concept of personality]. Sensus Historiae18(1): 111–127.
34.
DobroczyńskiB (2021) Polskie zmory, czyli dlaczego psychoanaliza nam się nie udała [Polish nightmares, or why psychoanalysis has failed for us]. In: DobroczyńskiB (ed.) Polskie zmory. Psychoanaliza w międzywojniu. Cracow: Universitas, 21–75.
35.
DobroczyńskiBGruszka-GosiewskaA (2019) Psychologiczne wątki w naukowym dorobku Władysława Sterlinga (1877–1943) [Psychological threads in the scientific legacy of Władysław Sterling (1877–1943)]. In: RzepaTDomańskiCW (eds) Na drogach i bezdrożach historii psychologii, Tom 7. Lublin: Wydawnicto Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, 67–82.
36.
DobroczyńskiBMarcinówM (2018) Niezabliźniona rana Narcyza. Dyptyk o nieświadomości i początkach polskiej psychoanalizy [Scarred wound of Narcissus. Diptych about the unconscious and the beginnings of Polish psychoanalysis]. Cracow: Universitas.
37.
DreszerRSzczyttK (1933) Dwa przypadki psychoz okresowych z cyklem menstruacyjnym [Two cases of intermittent psychoses with the menstrual cycle]. Rocznik Psychjatryczny21: 79–90.
38.
DretlerJ (1935) Wpływ ogniskowych spraw mózgowia na obraz kliniczny schizofrenji [The influence of focal cerebral cases on the clinical picture of schizophrenia]. Rocznik Psychjatryczny25: 135–148.
DrohockiZ (1935) Mechanizmy podstawowe reakcji psychotycznej [Basic mechanisms of psychotic reaction]. Rocznik Psychjatryczny24: 15–29.
41.
DybelP (2016) Psychoanaliza – ziemia obiecana? Dzieje psychoanalizy w Polsce międzywojnia (1918–1939). Część II. Między nadzieją i rozpaczą [Psychoanalysis – the promised land? History of psychoanalysis in Poland in the interwar period (1918–1939). Part II: Between hope and despair]. Cracow: Universitas.
42.
DybelP (ed.) (2017) Przywracanie pamięci. Polscy psychiatrzy XX wieku orientacji psychoanalitycznej [Restoring the memory: Polish twentieth-century psychoanalytically oriented psychiatrists]. Cracow: Universitas.
43.
EllenbergerHF (1970) The Discovery of the Unconscious: The History and Evolution of Dynamic Psychiatry. New York: Basic Books.
44.
FleckL (1979) Genesis and Development of a Scientific Fact, trans. F Bradley and TJ Trenn. Chicago, IL: University of Chicago Press; originally published in German in1935.
45.
FraenklowaJ (1930) Analiza przypadku schizofrenii [Analysis of a case of schizophrenia]. Polska Gazeta Lekarska44/45: 868–870.
46.
FraenklowaJ (1932) Leczenie umysłowo chorych przy pomocy trwałego snu [Treating the mentally ill with induced coma]. Rocznik Psychjatryczny18/19: 54–61.
47.
FrostigJ (1936) O leczeniu schizofrenii stanami hipoglikemicznemi [On the treatment of schizophrenia with hypoglycaemic states]. Wiedza Lekarska10(9): 257–261.
48.
FrostigJ (1938) O leczeniu schizofrenii insuliną [On the insulin treatment of schizophrenia]. Klinika Współczesna6(6): 344–346.
49.
FrostigJKisterJManassonWMateckiW (1936) Doświadczenia nad leczeniem insulinowem schizofrenji [Experiments with insulin treatment of schizophrenia]. Rocznik Psychjatryczny28: 136–156.
50.
FrostigJKisterJManassonAMateckiW (1937) W sprawie leczenia schizofrenii insuliną [On insulin treatment of schizophrenia]. Warszawskie Czasopismo Lekarskie14(3): 47–50.
51.
GachJ (2008) Biological psychiatry in the nineteenth and twentieth centuries. In: WallaceERGachJ (eds) History of Psychiatry and Medical Psychology: With an Epilogue on Psychiatry and the Mind-Body Relation. New York: Springer, 381–418.
52.
GilmanSL (2008) Constructing schizophrenia as a category of mental illness. In: WallaceERGachJ (eds) History of Psychiatry and Medical Psychology: With an Epilogue on Psychiatry and the Mind-Body Relation. New York: Springer, 461–484.
53.
HarwoodJ (1986) Ludwik Fleck and the sociology of knowledge. Social Studies of Science16(1): 173–187.
54.
JaspersK (1963) General Psychopathology, trans. HoenigJHamiltonMW. Chicago, IL: University of Chicago Press; originally published in German in1913.
55.
JęczmińskaK (2018) History of lobotomy in Poland. History of Psychiatry29(1): 3–21.
56.
KatzównaHR (1932) Znaczenie psychomotoryki dla przebiegu i prognozy psychoz endogennych [Importance of psychomotorics for the course and prognosis of endogenous psychoses]. Rocznik Psychjatryczny18/19: 103–114.
57.
KatzównaHR (1937) Analiza zaburzeń czasu i przestrzeni w przypadku schizophrenii [Analysis of time and space disturbances in schizophrenia]. Rocznik Psychjatryczny 29/30: 56–66.
58.
Kobylińska-DeheE (2017) Pasja życia. Gustaw Bychowski – polsko-żydowsko-amerykański psychoanalityk między Starym a Nowym Światem [Passion for life. Gustaw Bychowski – Polish-Jewish-American psychoanalyst between Old and New World]. In: DybelP (ed.) Przywracanie pamięci. Polscy psychiatrzy XX wieku orientacji psychoanalitycznej. Kraków: Universitas, 381–424.
59.
KretschmerE (1925) Physique and Character: An Investigation of the Nature of Constitution and of the Theory, trans. SprottWJH. London: Kegan Paul; originally published in German in1921.
60.
LavretskyH (2008) History of schizophrenia as a psychotic disorder. In: MueserKTJesteDV (eds) Clinical Handbook of Schizophrenia. New York: Guilford Press, 3–13.
61.
Lis-UrdyckaB (2012) Zarys historii Szpitala Wolskiego, dawniej Szpitala Starozakonnych na Czystem [Outline of the history of the Wolski Hospital, former Jewish Hospital]; accessed (28 Mar. 2022) at: https://www.wolski.med.pl/vdata/_pliki/ht[2232]_zarys.pdf
62.
MagnoneL (2016) Emisariusze Freuda. Transfer kulturowy psychoanalizy do polskich sfer inteligenckich przed drugą wojną światową Tom I i II [Freud’s emissaries: Cultural transfer of psychoanalysis to Polish intellectual spheres before World War II. Volumes I and II]. Cracow: Universitas.
63.
MarcinówM (2017a) Adama Wizla projekt “psychoterapii psychoanalitycznej” [Adam Wizel’s project of “psychoanalytic psychotherapy”]. In: DybelP (ed.) Przywracanie pamięci. Polscy psychiatrzy XX wieku orientacji psychoanalitycznej. Cracow: Universitas, 205–254.
64.
MarcinówM (2017b) Historia polskiego szaleństwa. Tom I: Słońce wśród czarnego nieba. Studium melancholii [History of Polish Madness. The Sun in the Midst of the Black Sky. A Study of Melancholy]. Gdansk: Fundacja Terytoria Książki.
65.
MarcinowskiF (2020) Oskar Kobyliński (1856–1926) and the first description of Noonan syndrome in the medical literature. Journal of Medical Biography28(4): 202–207.
66.
MarcinowskiFNasierowskiT (2021a) The scientific path of Jakub Frostig in the light of his correspondence with the leading representatives of world psychiatry − from psychoanalysis and phenomenological approach to biological psychiatry. Part 1: Towards psychoanalysis and phenomenological approach. Psychiatria Polska55(3): 629–641.
67.
MarcinowskiFNasierowskiT (2021b) The scientific path of Jakub Frostig in the light of his correspondence with the leading representatives of world psychiatry – from psychoanalysis and phenomenological approach to biological psychiatry. Part 2: Towards biological psychiatry. Psychiatria Polska55(3): 643–657.
68.
MarkuszewiczR (1929) O zaburzeniu instynktu samozachowawczego w schizofrenji [On the disorders of self-preservation instinct in schizophrenia]. Nowiny Psychjatryczne6(3/4): 298–314.
69.
MateckiW (1925a) Oświetlenie psychoanalityczne przypadku parafrenji [Case of paraphrenia in the light of psychoanalysis]. Kwartalnik Kliniczny Szpitala Starozakonnych4(2): 242–250.
70.
MateckiW (1925b). Analiza psychologiczna w dwóch przypadkach schizofrenii [Psychological analysis in two cases of schizophrenia]. Warszawskie Czasopismo Lekarskie2(5): 176–178.
71.
MateckiW (1928) O heterogennych pierwiastkach urojeniowych w stanach depresyjnych psychozy manjakalno-depresyjnej [On heterogenic delusional elements in depressive states of manic-depressive psychosis]. Rocznik Psychjatryczny8: 1–25.
72.
MateckiW (1937) Nerwicopodobne (rzekomonerwicowe) postacie schizofrenii jako zagadnienie rozpoznawcze i lecznicze [Neurosis-like (pseudoneurotic) forms of schizophrenia: diagnosis and treatment]. Nowiny Psychjatryczne14(1-4): 113–134.
73.
MazurkiewiczJ (1923a) Słowo wstępne [Introduction]. Rocznik Psychjatryczny1: 1–2.
74.
MazurkiewiczJ (1923b) III Zjazd psychjatrów polskich w Wilnie. Przemówienie Prof. D-r Władyczki i Ministra D-ra W. Chodźki [III Polish Psychiatrists Congress in Vilnius. Speech by Prof. Dr Władyczko and minister Dr Chodźko]. Rocznik Psychjatryczny1: 55–60.
75.
MazurkiewiczJ (1930a) Zarys fizjologicznej teorii uczuć [Overview of the physiological theory of feelings]. Rocznik Psychjatryczny12: 35–38.
76.
MazurkiewiczJ (1930b) Zarys fizjologicznej teorji uczuć. II: Uczucia oryginalne i mnemiczne [Overview of the physiological theory of feelings. II. Original and mnemic feelings]. Rocznik Psychjatryczny13: 1–66.
77.
MazurkiewiczJ (1935) O rozwoju i niedorozwoju psychiki [On the development and underdevelopment of the psyche]. Nowiny Psychiatryczne12(3/4): 133–175.
78.
MazurkiewiczJ (1950) Wstęp do psychofizjologii normalnej. Tom I. Ewolucja aktywności korowo-psychicznej [Introduction to psychophysiology. Vol 1: Evolution of the cortical-mental activity]. Warsaw: Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich.
79.
MazurkiewiczJ (1958) Wstęp do psychofizjologii normalnej. Tom II. Dyssolucja aktywności korowo-psychicznej [Introduction to psychophysiology. Vol. 2. Dissolution of cortical-mental activity]. Warsaw: Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich.
80.
MedyńskiW (1927a) Konstytucja w schizofrenji [Constitution in schizophrenia]. Rocznik Psychjatryczny5: 123–134.
81.
MedyńskiW (1927b) Twórczość artystyczna w schizofrenji [Artistic creativity in schizophrenia]. Rocznik Psychjatryczny5: 177–184.
82.
MorawskiJ (1927a) O psychicznie chorych i pielęgnowaniu ich w zakładach psychjatrycznych [On the Mentally Ill and their Nursing in Psychiatric Care Institutions]. Cracow: Państwowy Zakład Psychjatryczny w Kobierzynie.
83.
MorawskiJ (1927b) Badania nad dziedzicznością w patologji ludzkiej [Research on the heredity of human pathology]. Rocznik Psychjatryczny6: 15–32.
84.
MorawskiJ (1928) Choroby psychiczne oraz metody walki z niemi [Mental Illnesses and Methods of Treatment]. Cracow: Wydawnictwo Towarzystwa opieki nad psychicznie chorymi w Krakowie.
85.
MorawskiJ (1929) Rola pielęgniarstwa w opiece nad psychicznie chorymi [The role of nursing in the care of the mentally ill]. Rocznik Psychjatryczny10: 1–18.
86.
NasierowskiT (1994) Jan Mazurkiewicz (1871–1947). Postępy Psychiatrii i Neurologii3: 119–130.
87.
NasierowskiTBritmannJ (2012) Freemasonry and psychiatry in Poland. History of Psychiatry23(3): 329–341.
PankallaAKilianA (2018) Prolegomenon to the thought style of the new history of psychology. Studia Psychologica2(18): 5–14.
90.
PiotrowskiA (1924) Uwagi do terminu “otępienie” z wyszczególnieniem terminu “dementia praecox” [Remarks on the term “dementia” with emphasis on the term “dementia praecox”]. Nowiny Psychjatryczne 2(1–3): 1–2, 11–12, 17–20.
91.
PiotrowskiA (1925) Kilka uwag o potrzebie zrewidowania naszych poglądów w przedmiocie schizofrenii [A few remarks on the need to revise our views on schizophrenia]. Nowiny Psychjatryczne2(3): 181–193.
92.
PiotrowskiA (1929a) Dziesięciolecie działalności polskiej w Dziekance [10th anniversary of Polish activity in Dziekanka]. Nowiny Psychjatryczne6(3/4): 141–177.
93.
PiotrowskiA (1929b) Jak winien wyglądać nowoczesny Szpital Psychjatryczny [What the modern psychiatric hospital should look like]. Nowiny Psychjatryczne6(3/4): 285–298.
94.
Prot-KlingerK (2017) Maurycy Bornstein (Bornsztajn) – psychoanalityczne rozumienie psychoz [Maurycy Bornstein (Bornsztajn) – psychoanalytic understanding of the psychoses]. In: DybelP (ed.) Przywracanie pamięci. Polscy psychiatrzy XX wieku orientacji psychoanalitycznej. Cracow: Universitas, 255–276.
95.
RutkowskiA (1936) Dotychczasowe wyniki leczenia schizofrenji insuliną w Klinice Chorób Nerwowych i Umysłowych U. S. B. w Wilnie [Current results of insulin treatment of schizophrenia in the Clinic of Nervous and Mental Diseases U. S. B. in Vilnius]. Rocznik Psychjatryczny26/27: 94–104.
96.
SikorskaA (1927a) Zaburzenia równowagi rozpyłkowej w surowicy schizofreników [Chemical imbalance in the serum of schizophrenics]. Rocznik Psychjatryczny5: 143–148.
97.
SikorskaA (1927b) Schizofrenja w świetle niektórych badań serologicznych [Schizophrenia in the light of some serological research]. Rocznik Psychjatryczny5: 149–160.
98.
SterlingW (1927) Związek schizofrenji z wydzielaniem wewnętrznem [Connection between schizophrenia and internal secretion]. Rocznik Psychjatryczny5: 25–48.
99.
StryjeńskiW (1927) Współczesne poglądy na schizofrenję [Contemporary views on schizophrenia]. Rocznik Psychjatryczny5: 1–24.
100.
ŚwierczekS (1932) O leczeniu schizofrenji malarią z podaniem wyników otrzymanych w Dziekance [On malaria treatment of schizophrenia: reporting data obtained in Dziakanka]. Nowiny Psychjatryczne9(1/2): 32–51.
101.
WilczyńskiF (1929) Lecznictwo psychjatryczne w Dziekance w ostatnich 10 latach [Psychiatric care in Dziekanka in the last 10 years]. Nowiny Psychjatryczne6(3/4): 187–205.
102.
WizeK (1935) Różnica pogotowia biopsychicznego w zachorzeniu schizofrenijnem, zależna od płci [Gender difference in biopsychiatric alertness in schizophrenic disorder]. Medycyna Praktyczna9(6): 213–216.
103.
WizelA (1921) Bezład kojarzeniowy w schizofrenji. Przyczynek do psychologji i patologji kojarzenia [Association confusion in schizophrenia: Premise for psychology and pathology of associations]. Przegląd Filozoficzny24(3/4): 172–195.
104.
WizelA (1925) O postaciach niedorozwiniętych schizofrenji [On underdeveloped forms of schizophrenia]. In: Pamiętnik szpitala dla psychicznie i nerwowo chorych „Kochanówka” (pod Łodzią) ku uczczeniu ś.p. prof. dr. med. Antoniego Mikulskiego. Łódź: S. Kędzierski, 59–92.
105.
WizelA (1928) Pamiętnik pacjentki [Patient’s Diary]. Warsaw: F. Hoesick.
106.
WizelAMarkuszewiczR (1927) Sprawozdanie z pierwszych prób leczenia schizofrenji zimnicą [Report of the first trials of malaria treatment of schizophrenia]. Warszawskie Czasopismo Lekarskie4(7): 270–275.
107.
WizelAMarkuszewiczR (1928) Drugie sprawozdanie z prób leczenia schizofrenji zimnicą [Second report of the trials of malaria treatment of schizophrenia]. Gazeta Lekarska7(41): 744–746.
108.
ZielińskiM (1927) Wzruszenia u schizofreników [Affects in schizophrenics]. Rocznik Psychjatryczny5: 95–104.
