The purpose of this article is to provide an overview of recent relational trends in Poland. Based on the clinical, theoretical, and empirical literature, the overview addresses both attitudinal (e.g., focus on individual need fulfillment and gender equality) and behavioral (e.g., timing of first intercourse and living arrangements) factors. The literature review is divided into four categories: (a) leaving home; (b) intimate relationships; (c) love, sexuality, and fertility; and (d) economics, work, and gender. Although some contrasts to prior generations are noted, the overview focuses primarily on relational trends among the current generation of Polish young adults.
AdamskiF. (1982). Socjologia malzenstwa i rodziny. [Sociology of marriage and family.]Warsaw, Poland: PWN.
2.
ArcimowiczK. (2003). Obraz mezczyzny w polskich mediach. [Man in Polish mass media.] Gdansk, Poland: GWP.
3.
BaranS. (2001). O nowa koncepcje ojcostwa. [The new concept of fatherhood.]Problemy Opiekunczo-Wychowawcze, 9, 12–19.
4.
BeisertM. (2000). Rozwod. Proces Radzenia Sobie z Kryzysem. [Divorce: The process of coping with crises.] Poznan, Poland: Humaniora.
5.
BeisertM.LiberskaH.MatuszewskaM. (2001). Od konfliktu do rozwodu. In LiberskaH.MatuszewskaM. (Eds.), Malzenstwo: Meskosc, kobiecosc, milosc, konflikt [From conflict to divorce chapter published in Marriage: Masculinity, femininity, and love.] (pp. 171–188). Poznan, Poland: Humaniora.
BidzanM (2012). Specyficzne problemy związane z opieką i wychowaniem małych dzieci: Nastoletni rodzice. [The problems of nurturing and childrearing in early childhood] Raport. Małe Dzieci w Polsce (Wyd). [Report: Children in Poland.] Warsaw, Poland: Fundacja Dzieci Niczyje.
8.
BlazekM.KazmierczakM.Lewandowska-WalterA.MichalskaM. (2010). Spoleczna ocena atrakcyjnosci kobiet i mezczyzn o roznym statusie rodzicielskim. [Differences in social perceptions of male and female attractiveness based on parental status] In JanickaI. (Ed.), Rodzice i dzieci w roznych systemach rodzinnych [Parents and children in different family systems.] (pp. 123–140). Cracow, Poland: Impuls.
9.
BoguszewskiR. (2008a). Kontrowersje wokol roznych zjawisk dotyczacych zycia malzenskiego i rodzinnego. [Controversial aspects of marital and family life.]Centrum Badania Opinii Spolecznej [Public Opinion Research Center]. Retrieved 23 November 2011, fromwww.cbos.pl
10.
BoguszewskiR. (2008b). Nie ma jak rodzina. [Family above all.]Centrum Badania Opinii Spolecznej[Public Opinion Research Center]. Retrieved 23 November 2011, fromwww.cbos.pl
11.
BoniM.SzafraniecK. (2011). Mlodzi 2011. [The Young 2011.]Warsaw, Poland: Kancelaria Prezesa Rady Ministrow [The Chancellory of the Prime Minister].
12.
ChybickaA.KosakowskaN.KazmierczakM. (2006). Postawy kobiet polskich wobec mezczyzn i kobiet w obliczu zmieniajacych sie rol spolecznych kobiet i mezczyzn. [Polish women’s attitudes toward men and women in the context of changing gender roles] In MartynowiczE. (Ed.), Od poczucia podmiotowosci do bycia ofiara [From a person to a victim.] (pp. 111–127). Cracow, Poland: Impuls.
13.
GiddensA. (2007). Przemiany intymnosci. Seksualnosc, milosc i erotyzm we wspolczesnych spoleczenstwach. [The transformation of intimacy, sexuality, love, and eroticism in modern societies.]Warsaw, Poland: PWN.
JanickaI. (2006). Kohabitacja a malzenstwo w perspektywie psychologicznej. [Cohabitation and marriage: A psychological perspective.] Lodz, Poland: Univeristy of Lodz Press.
16.
JanickaI. (2009). Perspektywy zwiazkow kohabitacyjnych. [Future of cohabitating couples.] In RostowskaT. (Ed.), Psychologia rodziny. Malzenstwo i rodzina wobec wspolczesnych wyzwan [Family psychology: Marriage and family in contemporary life.] (pp. 47–59). Warsaw, Poland: Difin.
17.
JanickaI. (2010). Jakosc malzenstw poprzedzonych kohabitacja. [Cohabitation as a determinant of marriage.] In RostowskaT.PeplinskaA. (Eds.), Psychospoleczne aspekty zycia rodzinnego [Psychosocial aspects of family life.] (pp. 94–109). Warsaw, Poland: Difin.
18.
KalusA. (2002). Bezdzietnosc w malzenstwie. [Infertility in marriage.]Opole, Poland: RWWTUO.
19.
KwakA. (2005). Rodzina w dobie przemian. Malzenstwo i kohabitacja. [Family transformations in the age of change: Marriage and cohabitation.]Warsaw, Poland: Zak WA.
20.
MaciarzA. (2004). Macierzynstwo w kontekscie zmian spolecznych. [Motherhood in the context of social changes.]Warsaw, Poland: Zak WA.
21.
Mui-Teng QuekK.Knudson- MartinC.OrpenS.VictorJ. (2011). Gender equality during the transition to parenthood: A longitudinal study of dual- career couples in Singapore. Journal of Social and Personal Relationships, 28, 943–962.
22.
NetoF. (2013). Perceptions of love and sex across the adult life span. Journal of Social and Personal Relationships, 29, 760–775.
23.
OlesP. (2011). Psychologia czlowieka doroslego. [Psychology of adulthood.]Warsaw, Poland: PWN.
24.
PattersonJ. (2002). Understanding family resilience. Journal of Clinical Psychology, 58, 233–246.
25.
PlopaM. (2004). Psychologia rodziny. Teoria i badania. [Family psychology: Theory and research.]Elblag, Poland: EUHE.
26.
PlopaM. (2010). Malzenstwo w percepcji mlodych Polakow. [The perception of marriage among young Poles.] In RostowskaT.PeplinskaA. (Eds.), Psychospoleczne aspekty zycia rodzinnego [Psychosocial aspects of family life.] (pp. 64–93). Warsaw, Poland: Difin.
27.
RostowskiJ. (2009). Wspolczesne przemiany rozumienia zwiazku malzenskiego. [The contemporary transformations in understanding marriage.] In RostowskaT. (Ed.), Psychologia rodziny. Malzenstwo i rodzina wobec wspolczesnych wyzwan [Family psychology: Marriage and family in contemporary life.] (pp. 15–46). Warsaw, Poland: Difin.
28.
RostowskiJ.RostowskaT. (2005). Malzenstwo wczoraj, dzisiaj i jutro w perspektywie psychologicznej. [A psychological perspective on marriage–yesterday, today, and tomorrow.] In PlopaM. (Ed.), Czlowiek u progu trzeciego tysiaclecia. Zagrozenia i wyzwania [Man at the beginning of the third millennium.] (pp. 229–243). Elblag, Cracow, Poland: EUHE -,, Impuls”.
29.
RydzewskiP. (1994). Rozwod: Zjawisko wielowymiarowe. Studia Demograficzne [Divorce: A multidimensional phenomenon.], 3, 49–63.
30.
RysM. (2000). Psychologia malzenstwa w zarysie. [Psychology of marriage: An overview.]Warsaw, Poland: CMPP-P EN.
31.
ScanzoniJ. (2001). From the normal family to alternate families to the quest for diversity with interdependence. Journal of Family Issues, 22, 688–710.
32.
SikorskaM. (2009). Nowa matka, nowy ojciec, nowe dziecko. O nowym ukladzie sil w polskich rodzinach. [New mother, new father, new child.]Warsaw, Poland: WAiP.
33.
SlanyK. (2006). Alternatywne formy zycia malzensko-rodzinnego. [Alternative forms of marital and family life.]Cracow, Poland: “Nomos”.
34.
SlanyK.Szczepanik-WiechaI. (2003). Bezdzietnosc jako nowy fenomen w nowoczesnym swiecie. Malzenstwo i rodzina, [Childlessness as a new phenomenon in the contemporary world.]1, 23–28.
35.
SmockP. (2004). The wax and wane of marriage: Prospects for marriage in the 21st century. Journal of Marriage and Family, 66, 966–973.
36.
SternbergR. J.WeisK. (Eds.). (2006). The new psychology of love. Cambridge, MA: Yale University Press.
TitkowA. (2007). Tozsamosc polskich kobiet. Ciaglosc, zmiana, konteksty. [The identity of Polish women: Continuity, changes, and context.]Warsaw, Poland: IFiS PAN.
39.
VennumA.LindstromR.MonkJ. K.AdamsR. (2013). “It’s complicated”: The continuity and correlates of cycling in cohabitating and marital relationships. Journal of Social and Personal Relationships. Retrieved 16 September 2013, fromhttp://spr.sagepub.com/content/early/2013/09/13/0265407513501987.abstract
40.
WilloughbyB. J.OlsonCh. D.CarrollJ. S.NelsonL. J.MillerR. B. (2012). Sooner or later? The marital horizons of parents and their emerging adult children. Journal of Social and Personal Relationships, 29, 967–981.
41.
WojciechowskaJ. (2002). Role rodzicielskie wobec zmian uniwersalnych. [Parental roles and universal changes.] In AppeltK.WojciechowskaJ. (Eds.), Zadania i role spoleczne w okresie doroslosci [Social tasks and roles in adulthood.] (pp. 147–168). Poznan, Poland: Humaniora.
42.
WojciszkeB. (2009). Psychologia milosci. [Psychology of love.]Gdansk, Poland: GWP.
