The longing for an enduring intimate relationship and the longing for sex are connected, but not unproblematically. Throughout this century, a `sexualization of love' and an `eroticization of sex' have continued, but only since the Sexual Revolution the traditional lustbalance of a lust dominated sexuality for men and a complementary (romantic) love- or relationship-dominated sexuality for women has come under attack. The article describes and interprets these developments, focusing on the (difficulties accompanying) relational and psychical processes. It argues, for example, that the emancipation of women and their sexuality (complement of the accommodation of men and their sexuality) has intensified both erotic and sexual awareness as well as both types of longings. The article is divided into two longer sections. The first is subdivided according to the four phases that are distinguished. The second attempts to interpret and explain these changes by presenting them as regularities in all processes of integration and civilization.
Get full access to this article
View all access options for this article.
References
1.
Ang, Ien (1983) `Mannen op zicht', Tijdschrift voor Vrouwenstudies4(3): 418-434.
2.
Bailey, Beth (1994) `Sexual Revolution(s)', pp. 235-262 in David Farber (ed.) The Sixties: From Memory to History. Chapel Hill, NC and London: University of North Carolina Press.
Brinkgreve, Christien (1988) De belasting van de bevrijding. Nijmegen: SUN.
5.
Brinkgreve, Christien (1995) Droom en drift. Een onderzoek naar verborgen wensen van Nederlandse vrouwen. Baarn: Anthos/Marie Claire.
6.
Brugman, Emily , Hans Goedhart, Ton Vogels and Gertjan van Zessen (1995) Jeugd en seks 95. Resultaten van het nationale scholierenonderzoek. Utrecht: SWP.
7.
Caprio, Frank S. (1960) Mijn man, mijn minnaar. Amsterdam: Strengholt.
8.
CBS (1994) Sociaal-culturele berichten 19. Trends in de leefsituatie van Nederlandse jongeren 1979-1989/1993. Voorburg/Heerlen: Centraal Bureau voor de Statistiek.
9.
de Bruijn, Gerda (1980) Vrouw en seksualiteit. Tien jaar na een seksuele revolutie, literatuurrapport 13. Zeist: Nisso.
10.
Dekker, Joost (1987) `Voluntary Control of Sexual Arousal. Experimental Studies on Sexual Imagery and Sexual History as Determinants of the Sexual Response', PhD dissertation, Utrecht University.
11.
Dowling, Colette (1981) The Cinderella Complex: Women's Hidden Fear of Independence. New York: Pocket Books.
12.
Elias, Norbert (1991) The Society of Individuals, ed. Michael Schröter, Oxford: Blackwell.
13.
Elias, Norbert (1994) The Civilizing Process, trans. Edmund Jephcott. Oxford: Blackwell.
14.
Fisher, W.A. and Byrne, D. (1978) `Sex Differences in Response to Erotica. Love versus Lust', Journal of Personality and Social Psychology36: 117-125.
15.
Frenken, Jos (1976) Afkeer van seksualiteit. Deventer: Van Loghum Slaterus.
16.
Fromm, Erich (1942) The Fear of Freedom. London: Routledge & Kegan Paul.
17.
Garcia, L.T. , K. Brennan, M. DeCarlo, R. McGlennon and S. Tait (1984) `Sex Differences in Sexual Arousal to Different Erotic Stories', Journal of Sex Research20: 391-402.
18.
Groenendijk, H. (1983) `Vrouwelijke seksualiteit uit het kader van pornografie', Tijdschrift voor Vrouwenstudies4(3): 352-371.
19.
Haluschka, Helene (n.d.) Hoe vindt U het moderne jonge meisje?Heemstede: De Toorts.
20.
Hatfield, Elaine and Richard L. Rapson (1994) `Historical and Cross-Cultural Perspectives on Passionate Love and Sexual Desire', Annual Review of Sex Research4: 67-97.
21.
Heiman, J.R. (1977) `A Psychophysiological Exploration of Sexual Arousal Patterns in Females and Males', Psychophysiology14: 266-274.
22.
Jong, Erica (1973) Fear of Flying. New York: Signet Books.
23.
König, Oliver (1990) Nacktheit: Soziale Normierung und Moral. Opladen: Westdeutscher Verlag.
24.
Kooy, G.A. (ed.) (1968) Sex in Nederland. Utrecht: Het Spectrum.
25.
Kooy, G.A. (ed.) (1983) Sex in Nederland. Utrecht: Het Spectrum.
26.
Kuitenbrouwer, Jan (1990) Lijfstijl. De manieren van nu. Amsterdam: Prometheus.
27.
Laan, Ellen (1994) Determinants of Sexual Arousal in Women: Genital and Subjective Components of Sexual Response. Amsterdam: University of Amsterdam, Faculty of Psychology.
28.
Lasch, Christopher (1979) The Culture of Narcissism. New York: Warner Books.
29.
Mahlmann, Regina (1991) Psychologisierung des Alltagbewußtseins. Die Verwissenschaftlichung des Diskurses über Ehe. Opladen: Westdeutscher Verlag.
30.
Mooij, Annet (1993) Geslachtsziekten en besmettingsangst. Een historisch-sociologische studie 1850-1990. Amsterdam: Boom.
31.
Mosher, D.L. and B. B. White (1980) `Effects of Committed or Casual Erotic Imagery on Females' Subjective Sexual Arousal and Emotional Response', Journal of Sex Research16: 273-299.
32.
Mounier, P.J.J. (n.d.) Gestroomlijnd leven voor de verloving, Kanarie-boekje No. 212. Den Haag/Antwerpen: Succes.
33.
Nota met betrekking tot het beleid ter bestrijding van sexueel geweld tegen vrouwen en meisjes (1984) 's-Gravenhage: Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
34.
Orbach, Susie (1994) What's Really Going on Here?London: Virago Press.
35.
Peneder, Floortje (1994) Het dagboek van Floortje Peneder. Amsterdam: Nijgh & Van Ditmar.
36.
Ravesloot, Janita (1997) Seksualiteit in de jeugdfase vroeger en nu. Amsterdam: Spinhuis.
37.
Röling, H.Q. (1990) `Samen of alleen. Initiatief en overgave in “Wij willen weten” (1938-1985)', Amsterdams Sociologisch Tijdschrift17(2): 85-102.
38.
Röling, H.Q. (1994) Gevreesde vragen. Geschiedenis van de seksuele opvoeding in Nederland. Amsterdam: Amsterdam University Press.
Sanders, Stephan (1994) De grote woede van M. Amsterdam: Bezige Bij.
41.
Schalet, Amy Townsend (1994) `Dramatiseren of normaliseren? De culturele constructie van tienerseksualiteit in de Verenigde Staten en Nederland', Amsterdams Sociologisch Tijdschrift21(2): 113-147.
42.
Schnabel, Paul (1990) `Het verlies van de seksuele onschuld', Amsterdams Sociologisch Tijdschrift17(2): 11-50.
43.
Schreurs, Karlein M.G. (1993a) `Sexuality in Lesbian Couples: The Importance of Gender', Annual Review of Sex Research4: 49-66.
44.
Schreurs, Karlein (1993b) `Sexualität und Bedeutung der Geschlechtszugehörigkeit bei lesbischen und heterosexuellen Paaren. Ergebnisse einer empirischen Studie in den Niederlanden', Zeitschrift für Sexualforschung6(4): 321-334.
45.
Seidman, Stephen (1991) Romantic Longings. Love in America, 1830-1980. New York and London: Routledge.
46.
Sigusch, V. and G. Schmidt (1970) `Psychosexuelle Stimulation durch Bilder und Filme: geschlechtsspezifische Unterschiede', pp. 39-53 in G. Schmidt, V. Sigusch and E. Schorsch (eds), Tendenzen der Sexualforschung. Stuttgart: Enke.
47.
Stearns, Peter N. (1994) American Cool. New York: New York University Press.
48.
Straver, Cees (1980) Kijken naar seks. Deventer: Van Loghum Slaterus.
49.
Straver, Cees , Ab van der Heiden and Ron van der Vliet (1994) De huwelijkse logica. Huwelijksmodel en inrichting van het samenleven bij arbeiders en anderen. Leiden: NISSO/DSWO Press.
50.
Swidler, Ann (1980) `Love and Adulthood in American Culture', pp. 120-147 in Neil J. Smelser and Eric H. Erikson (eds) Themes of Work and Love in Adulthood. London: Grant McIntyre.
51.
van Calcar, E. (1886) Gelukkig - ofschoon getrouwd. Een boek voor gehuwden en ongehuwden, trans. from the English. Haarlem: Bohn.
52.
van Daalen, Rineke and Bram van Stolk (1991) `Over revolute en onwetendheid. Seksuele ervaringen en klachten van jongeren', pp. 34-54 in Peter van Lieshout and Denise de Ridder (eds) Symptomen van de tijd. De dossiers van het Amsterdamse Instituut voor Medische Psychotherapie (IMP), 1968-1977. Nijmegen: SUN.
53.
van Dantzig, A. (1994) `06', Maandblad Geestelijke Volksgezondheid11: 1276-1278.
54.
van de Velde, Th. H. (1933) Ideal Marriage: Its Physiognomy and Technique. London: Heinemann.
55.
van der Vliet, Ron (1990) `De opkomst van het seksuele moratorium', Amsterdams Sociologisch Tijdschrift17(2): 51-68.
56.
van Eijk, Inez (1994) Bij jou of bij mij? Erotische etiquette. Amsterdam: Contact.
57.
van Stolk, Bram (1991) Eigenwaarde als groepsbelang. Sociologische studies naar de dynamiek van zelfwaardering. Houten: Bohn Stafleu Van Loghum.
58.
van Stolk, Bram and Cas Wouters (1987a) Frauen im Zwiespalt. Beziehungsprobleme im Wohlfahrtsstaat. Eine Modellstudie. Mit einem Vorwort von Norbert Elias. Frankfurt am Main: Suhrkamp.
59.
van Stolk, Bram and Cas Wouters (1987b) `Power Changes and Self-Respect: A Comparison of Two Cases of Established-Outsider Relations', Theory, Culture & Society4: 477-488.
60.
van Zessen, Gertjan and Theo Sandfort (eds) (1991) Seksualiteit in Nederland: seksueel gedrag, risico en preventie van aids. Amsterdam: Swets & Zeitlinger.
61.
Vennix, Paul and Marcel Bullinga (1991) Sekserollen en emancipatie. Houten/Antwerpen: Bohn Stafleu Van Loghum.
62.
Wattjes, Prof. J.G. (1930) Wijsgerige gedachten over Het Huwelijk. Delft.
63.
Wetzstein, Thomas A. , Linda Steinmetz, Christa Reis and Roland Eckert (1993) Sadomasochismus. Szenen und Rituale. Reinbek: Rowolt Taschenbuch Verlag.
64.
Wolfe, Tom (1976) Mauve Gloves & Madmen, Clutter & Vine. New York: Farrar, Straus & Giroux.
65.
Wouters, Cas (1984) `Vrouwen, porno en seksualiteit', Tijdschrift voor Vrouwenstudies5(2): 246-250.
66.
Wouters, Cas (1986) `Formalization and Informalization: Changing Tension Balances in Civilizing Processes', Theory, Culture & Society3(2): 1-18.
67.
Wouters, Cas (1990) Van minnen en sterven. Informalisering van de omgangsvormen rond seks en dood. Amsterdam: Bakker.
68.
Wouters, Cas (1992) `On Status Competition and Emotion Management: The Study of Emotions as a New Field', Theory, Culture & Society9: 229-252.
69.
Wouters, Cas (1995a) `Etiquette Books and Emotion Management in the 20th Century; Part One - The Integration of Social Classes', Journal of Social History29(1): 107-124.
70.
Wouters, Cas (1995b) `Etiquette Books and Emotion Management in the 20th Century; Part Two - The Integration of the Sexes', Journal of Social History29(2): 325-340.
71.
Zeegers, Wil (1994) De zonnige zijde van seks. De nawerking van positief beleefde seksualiteit, FSW, Rijksuniversiteit Leiden: DSWO Press.
72.
Zwaan, Ton (ed.) (1993) Familie, huwelijk en gezin in West-Europa. Amsterdam/Heerlen: Boom/Open Universiteit.
