This article explores Dutch history and current political and academic debates in relation to citizenship and gender. It notes a change in the citizenship discourse from communitarian citizenship virtues in the 1950s via citizenship rights in the 1980s to labour market participation as a condition of citizenship in the 1990s. The latter period also sees a flirtation by academics and some politicians with civic republicanism, emphasizing the importance of political participation. In this debate, however, the issue of the low participation of women in decision-making organizations and processes is usually not addressed. Recently, a return to a communitarian discourse can be noted with the question of social cohesion as its central focus.
Get full access to this article
View all access options for this article.
References
1.
Akkerman, Tj. (1985) 'Inleiding', in Akkerman, T. and Stuurman, S. (eds) De zondige riviera van het katholicisme: Een lokale studie over feminisme en ontzuiling 1950-1975. Amsterdam: SUA.
2.
Akkerman, Tj. (1998) 'Political Participation and Social Rights: The Triumph of the Breadwinner in the Netherlands', in J. Bussemaker and R. Voet (eds) Participation, Citizenship and Gender: Contributions from the Netherlands , pp. 38-50. Aldershot: Avebury.
3.
Bovens, M., Derksen, W., Witteveen, W., Becker, F. and Kalma, P. (1995) De verplaatsing van de politiek. Amsterdam: Wiardi Beckman Stichting.
4.
Bussemaker, J. (1993) Betwiste zelfstandigheid: Individualisering, sekse en verzorgingsstaat. Amsterdam: SUA.
5.
Bussemaker, J. (1998a) 'Rationales of Care in Contemporary Welfare States: the Case of Childcare in the Netherlands', Social Politics5(1): 70-96.
6.
Bussemaker, J. (1998b) 'Gender and the Separation of Spheres in Twentieth Century Dutch Society: Pillarization, Welfare State Formation and Individualisation ', in J. Bussemaker and R. Voet (eds) Participation, Citizenship and Gender: Contributions from the Netherlands, pp. 25-37. Aldershot: Avebury.
7.
Bussemaker, J. and van Kersbergen, K. (1995) 'De kwaliteit van de democratie ', in K. van Kersbergen and I. Pröpper (eds) Publiek debat en democratie . Den Haag: SDU.
8.
Commissie Deetman (1990-1991) Staatkundige, bestuurlijke en staatsrechtelijke vernieuwing (Tweede Kamer, 21427, nr. 3).
9.
Commissie De Koning (1992-1993 ) Het bestel bijgesteld (Tweede Kamer, 21427, nr. 36-37).
10.
Commissie Van Thijn (1992-1993 ) De burgemeester ontketend (Tweede Kamer, 21427, nr. 34-35).
11.
De Haan, I. (1992) 'De lachspiegel van het burgerschap', in J. B. D. Simonis, A. C. Hemerijck and P. C. Lehning (eds) De staat van de burger: Beschouwingen over hedendaags burgerschap. Meppel: Boom.
12.
De Haan, I. (1993) Zelfbestuur en staatsbeheer: Het politieke debat over burgerschap en rechtsstaat in de twintigste eeuw. Amsterdam: Amsterdam University Press.
13.
Duyvendak, J.W. (1997) Waar blijft de politiek? Essays over paarse politiek, maatschappelijk middenveld en sociale cohesie. Meppel: Boom.
14.
Engbersen, G. and Gabriëls, R. (eds) (1995) Sferen van integratie. naar een gedifferentieerd allochtonenbeleid. Boom: Meppel.
15.
Essed, Ph. (1994) Diversiteit, kleur en cultuur. Baarn: Ambo.
16.
Essed, Ph. (1995) 'Gender, Migration and Cross-Ethnic Coalition Building ', in H. Lutz, A. Phoenix and N. Yuval-Davis (eds) Crossfires: Nationalism, Racism and Gender in Europe, pp. 48-64. London: Pluto.
17.
Fermin, A. (1997) Nederlandse politieke partijen over minderhedenbeleid 1977-1995. Amsterdam: Thesis Publishers .
18.
Goudt, M. and Hartman, I. (1995) 'Politieke eisen in plaats van vernieuwingsretoriek: Over politieke vernieuwing en de participatie van vrouwen', in M. de Wit (ed.) Politieke vernieuwing en sekse , pp. 46-71. Amsterdam: Instituut voor Publiek en Politiek .
19.
Hartman, I. (1989) 'De spanning tussen burgerschap en eigenbelang. Vijentwintig jaar politiek vormingswerk in Nederland', in I. Hartman and H. Vlug (eds) Tussen burgerschap en eigenbelang: Participatie, legitimiteit en politieke vorming in de jaren '90, pp. 15-34. Amsterdam/ Leiden: Nederlands Centrum voor Democratische Burgerschapsvorming/ Stichting Burgerschapskunde.
20.
Jansz, U. (1990) Denken over sekse in de eerste feministische golf . Amsterdam: Van Gennep.
21.
Knijn, T. (1998) 'Participation Through Care? The Case of the Dutch Housewife', in J. Bussemaker and R. Voet (eds) Participation, Citizenship and Gender: Contributions from the Netherlands, pp. 65-78. Aldershot: Avebury.
22.
Knijn, T. and Kremer, M. (1997) 'Gender and the Caring Dimension of Welfare States: Towards Inclusive Citizenship', Social Politics4(3): 328-61.
23.
Kossmann, E.H. (1978) The Low Countries 1780-1940. Oxford: Oxford University Press.
24.
Krisis 31 (1988) Themanummer 'republikanisme' (special issue on republicanism) 8(2).
25.
Lousberg, L. and van Vliet, F. (1997) 'Zorg in de Grondwet, in het familierecht en in het arbeidsrecht', in M. van den Brink, E. van Blokland, L. Lousberg , F. van Vliet and J. Biesheuvel-Vermeijden (eds) Een stuk zeep in de badkuip: Hoe zorg tot haar recht komt, pp. 22-46. Deventer : W. E. J. Tjeenk Willink.
26.
Lutz, H. (1997) 'The Limits of European-ness: Immigrant Women in Fortress Europe', Feminist Review, 57 (autumn): 93-111.
27.
Oldersma, J. (1998) 'Can a Woman be Just Like a Man? The Representation of Women in the Corporatist World in the Netherlands', in J. Bussemaker and R. Voet (eds) Participation, Citizenship and Gender: Contributions from the Netherlands, pp. 122-33. Aldershot: Avebury.
28.
Pels, D. and G. De Vries (eds) (1994) Burgers en vreemdelingen: Opstellen over filosofie. Amsterdam: Van Gennep .
29.
Plantenga, J. (1998) 'Double Lives: Labour Market Participation, Citizenship and Gender', in J. Bussemaker and R. Voet (eds) Participation, Citizenship and Gender: Contributions from the Netherlands, pp. 51-64. Aldershot: Avebury.
30.
PvdA (1994) Wat mensen bindt. Verkiezingsprogramma Tweede Kamer 1994-1998 (election programme.
31.
Schuyt, K. (1997) Sociale cohesie en sociaal beleid: Drie publiekscolleges . Amsterdam: De Balie.
32.
Sevenhuijsen, S. (1996) Oordelen met zorg: Feministische beschouwingen over recht, moraal en politiek. Meppel/Amsterdam: Boom.
33.
Sevenhuijsen, S. (1997) 'De ondraaglijke lichtheid van het bestaan: Over burgerschap en zorg in het emancipatiebeleid', in M. van den Brink, E. van Blokland, L. Lousberg, F. van Vliet and J. Biesheuvel-Vermeijden (eds) Een stuk zeep in de badkuip. Hoe zorg tot haar recht komt, pp. 47-72. Deventer: W. E. J. Tjeenk Willink.
34.
Simonis, J.B.D., Hemerijck, A.C. and Lehning, P.B. (eds) (1992) Beschouwingen over hedendaags burgerschap . Meppel: Boom.
35.
Soysal, Y. (1994) The Limits of Citizenship: Migrants and Postnational Membership in Europe. Chicago: University of Chicago Press.
36.
Stuurman, S. (1992) Wacht op onze daden. Het liberalisme en de vernieuwing van de Nederlandse staatAmsterdam: Bert Bakker.
37.
Tronto, J. (1993) Moral Boundaries: A Political Argument for an Ethic of Care. New York: Routledge.
38.
Van Asperen, T. van (1993) Het bedachte leven: Beschouwingen over maatschappij, zingeving en ethiek. Amsterdam: Boom.
39.
Van der Veen, R. J. and Pels, D. (eds) (1995) Het basisinkomen: Sluitstuk van de verzorgingsstaat? Amsterdam: Van Gennep.
40.
Van Gunsteren, H. (1988) 'Admission to Citizenship', Ethics98: 731-41.
41.
Van Gunsteren, H. (1994) 'Four Conceptions of Citizenship', in B. Van Steenbergen (ed.) The Condition of Citizenship, pp. 36-48. London: Sage.
42.
Van Gunsteren, H. and den Hoed, P. (eds) (1992) Burgerschap in Praktijken ; 2 Parts. 's- Gravenhage: SDU.
43.
Van Steenbergen, B. (ed.) (1994) The Condition of Citizenship. London: Sage.
44.
Van Stokkom, B. (1992) De republiek der weerbaren. Houten: Bohn Stafleu Van Loghem.
45.
Voet, R. (1995) Feminism and Citizenship: Feminist Critiques of the Concept of Social-Liberal Citizenship. Phd, Leyden University.
46.
Voet, R. (1998) 'Citizenship and Female Participation', in J. Bussemaker and R. Voet (eds) Participation, Citizenship and Gender: Contributions from the Netherlands, pp. 11-24. Aldershot: Avebury.
47.
Wrr (Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid) (1990) Een werkend perspectief: Arbeidsparticipatie in de jaren '90. Den Haag: SDU.
48.
Wrr (Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid) (1991) Van de stad en de rand. Den Haag: SDU.
49.
Wrr (1992) Eigentijds burgerschap. WRR-publikatie vervaardigd onder leiding van Gunsteren, H. RDen Haag: SDU/WRR.
