The electoral and political consequences of suburbanisation recently regained interest in the Anglo-Saxon literature, pointing to a growing polarisation between city and suburban fringe. This paper analyses these processes in the Antwerp urban region and shows the development of a similar electoral divide that is supported by the political parties involved. These observations add to the existing evidence that city–suburban polarisation in Belgium cannot be simply equated with the Anglo-Saxon experience, where a complete suburban fencing off from the city is observable. Rather, because of the comparatively limited development of functions in the Belgian suburbs, a suburban discourse emerges that focuses on safe and accessible cities for the suburban user, yet without much reference to its present inhabitants.
Get full access to this article
View all access options for this article.
References
1.
AbbottC. (2006) The light on the horizon: imagining the death of American cities, Journal of Urban History, 32(2), pp. 175–196.
2.
van AelstP.NuytemansM. (2007) Het succes van ‘Patrick’: op zoek naar bewijzen en verklaringen van het Janssens-effect in Antwerpen, Res Publica, 49(1), pp. 150–171.
3.
BeauregardR. A. (1993) Representing urban decline: postwar cities as narrative objects, Urban Affairs Quarterly, 29(2), pp. 187–202.
4.
BielH. S. (1972) Suburbia and voting behavior in the London metropolitan area: an alternative approach, Tijdschrift voor Economische en Sociale Geografie, 63(1), pp. 39–43.
5.
BlackwoodL. G.CarpenterE. H. (1978) The importance of anti-urbanism in determining residential preferences and migration patterns, Rural Sociology, 43(1), pp. 31–47.
6.
BudgeI.BaraJ. (2001) Manifesto-based research: a critical review, in: BudgeI.KlingemannH.VolkensA.. (Eds) Mapping Policy Preferences: Estimates for Parties, Electors, and Governments 1945–1998, pp. 51–73. Oxford: Oxford University Press.
7.
de CorteS.RaymaekersP.ThaensK.. (2003) Onderzoek naar de migratiebewegingen van de grote steden in de drie gewesten van België. Brussel: Cel Grootstedenbeleid.
8.
CoxK. R. (1968) Suburbia and voting behavior in the London metropolitan area, Annals of the Association of American Geographers, 58(1), pp. 111–127.
9.
CoxK. R. (1969) Comments in reply to Kasperson and Taylor, Annals of the Association of American Geographers, 59(2), pp. 411–415.
10.
van CriekingenM.DecrolyJ.-M. (2003) Revisiting the diversity of gentrification: neighbourhood renewal processes in Brussels and Montreal, Urban Studies, 40(12), pp. 2451–2468.
11.
DanylukM.LeyD. (2007) Modalities of the new middle class: ideology and behaviour in the journey to work from gentrified neighbourhoods in Canada, Urban Studies, 44(11), pp. 2195–2210.
12.
de DeckerP.KestelootC. (2000) Gevraagd: een maatschappelijk project voor de steden, Ruimte en Planning, 20(4), pp. 256–270.
13.
de DeckerP.KestelootC.De MaesschalckF.VrankenJ. (2005) Revitalising the city in an anti-urban context: extreme right and the rise of urban policies in Flanders-Belgium, International Journal of Urban and Regional Research, 29(1), pp. 152–171.
14.
Defronzo HasselhoffK. (2002) Motivations for the San Fernando Valley secession movement: the political dynamics of secession, Journal of Urban Affairs, 24(4), pp. 425–443.
15.
Delruelle-VosswinkelN.NoelF.VanlaerJ.VandermottenC. (1989) De gemeenteraadsverkiezingen van 9 oktober 1988: evolutie van de politieke families en electorale geografie, Tijdschrift van het Gemeentekrediet van België, 43(3), pp. 33–52.
16.
De MaesschalckF. (2005) Een spiegel van de maatschappij? De woonplaats van de Belgische parlementsleden in kaart gebracht, 1961–2004, in: WitloxF.van AckerV. (Eds) Mobiliteit, maatschappij en milieu in kaart gebracht, pp. 63–69. Gent: BEVAS-SOBEG.
17.
De MaesschalckF. (2007) Stadsgewestvorming en electoraal-geografische dynamiek: een onderzoek in Brussel en Antwerpen. Leuven: Faculteit Wetenschappen.
18.
De MaesschalckF.LoopmansM. (2002) Herverdeling van middelen en mensen, Rooilijn, 35(3), pp. 120–125.
19.
De MaesschalckF.LoopmansM. (2003) Electoral geography and manifestos of new ‘urban’ parties from 1977–1999: how urban are they really?, Belgeo, 4(3), pp. 329–342.
20.
De MaesschalckF.LuytenS. (2006) Het verdeelde Brusselse stadsgewest: de politiek-electorale tegenstelling tussen stad en rand, Res Publica, 48(1), pp. 2–24.
21.
De Morgen (2007) Patrick, 9November.
22.
DeschouwerK.LucardieP. (2003) Partijen en partijsystemen in Nederland en Vlaanderen, Sociologische Gids, 50(2), pp. 131–155.
23.
De Standaard (2006a) Wat heb je aan gratis treinen als je de hele tijd moet rechtstaan?Interview VLD-voorzitter Bart Somers, 18February.
24.
De Standaard (2006b) Gratis openbaar vervoer werkt niet, 18February.
25.
De Standaard (2007) Janssens stuit Vlaams Belang, 9November.
26.
DevosC.VerletD.ReynaertH. (2007) Spreken lokale afdelingen van Vlaamse partijen uit één mond?, Res Publica, 49(1), pp. 89–110.
27.
DuncanJ. S.DuncanN. G. (2001) The aestheticization of the politics of landscape preservation, Annals of the Association of American Geographers, 91(2), pp. 387–409.
28.
ForrestJ.HayA. M.JohnstonR. J. (1984) In what ways are the suburbs different? A note, Politics, 19, pp. 97–101.
29.
GainsboroughJ. F. (2001) Fenced Off: The Suburbanization of American Politics. Washington, DC: Georgetown University Press.
30.
van der HaegenH.van HeckeE.JuchtmansG. (1996) De Belgische stadsgewesten 1991, Statistische Studiën, 104, pp. 3–42.
31.
HamnettC. (2000) Gentrification, postindustrialism, and industrial and occupational restructuring in global cities, in: BridgeG.WatsonS. (Eds) A Companion to the City, pp. 331–341. Oxford: Blackwell.
32.
van HeckeE. (1998) Actualisering van de stedelijke hiërarchie in België, Tijdschrift van het Gemeentekrediet, 52(3), pp. 45–76.
33.
HendersonJ. (2006) Secessionist automobility: racism, anti-urbanism, and the politics of automobility in Atlanta, Georgia, International Journal of Urban and Regional Research, 30(2), pp. 293–307.
34.
HertogenJ. (2006) Hoeveel inwoners van vreemde afkomst wonen in mijn gemeente?, BuG, 11 (http://www.npdata.be/).
35.
Het Laatste Nieuws (2007) Janssens stopt belang, 9November.
36.
Het Nieuwsblad (2007) Patrick Janssens (sp.a) grote winnaar in Antwerpen, 9November.
37.
HodgeD. C.StaeheliL. A. (1992) Social relations and geographic patterns of urban electoral behavior, Urban Geography, 13(4), pp. 307–333.
38.
Hoffmann-MartinotV.SellersJ. (Eds) (2005) Metropolitanization and Political Change. Wiesbaden: VS Verlag für Sozialwissenschaften.
39.
HolvoetL. (1976) Omrekening van de uitslagen van de gemeenteraadsverkiezingen van 11 oktober 1970 naar de gefusioneerde gemeenten in Vlaanderen. Leuven: K. U. Leuven.
40.
JohnstonR. J.ForrestJ. (1985) Spatial-structural effects and the geography of the flow-of-the-vote at the 1991 New South Wales state election, Australian Geographer, 18(2), pp. 286–290.
41.
KeilR. (2000) Governance restructuring in Los Angeles and Toronto: amalgamation or secession?, International Journal of Urban and Regional Research, 24(4), pp. 758–781.
42.
KestelootC. (1999) Stedelijke structuren en sociale integratie, in: RaymaekersB.van de PutteA. (Eds) De Mens en zijn wereld morgen: lessen voor de eenentwintigste eeuw, pp. 149–176. Leuven: Universitaire pers/Davidsfonds.
43.
KestelootC. (2001) Verstedelijking in Vlaanderen: problemen, kansen en uitdagingen voor het beleid in de 21e eeuw, in: de RynckF. (Ed.) De eeuw van de stad: over stadsrepublieken en rastersteden. Voorstudies, pp. 15–83. Brussel: Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap.
44.
KestelootC.De MaesschalckF. (2001) Anti-urbanism in Flanders: the political and social consequences of a spatial class struggle strategy, Belgeo, 2(1/2), pp. 41–62.
45.
KestelootC.de TurckA.VandermottenC.. (2002) Sociale structuren en buurten in moeilijkheden in de Belgische stadsgewesten. Brussel: Grootstedenbeleid.
46.
de LannoyW.KestelootC. (1990) Het scheppen van sociaal-ruimelijke ongelijkheden in de stad, in: Mort-Subite (Eds) Barsten in België: Een Geografie van de Belgische Maatschappij, pp. 143–178. Antwerpen: Epo.
47.
LeyD. (1994) Gentrification and the politics of the new middle class, Environment and Planning D, 12(1), pp. 52–74.
48.
LeyD. (1996) The New Middle Class and the Remaking of the Central City. Oxford: Oxford University Press.
49.
LoopmansM. (2008) Relevance, gentrification and the development of a new hegemony on urban policies in Antwerp, Belgium, Urban Studies, 45(12), pp. 2499–2519.
50.
LootsI.van HoveE. (1986) Stadsvlucht? Een eeuw demografische ontwikkelingen in het Antwerpse. Leuven: Acco.
51.
van NuffelN.SaeyP. (2006) Geografen gaan vreemd: regionale woonmarkten en ruimtelijke planning, Ruimte en Planning, 26(1), pp. 9–21.
52.
OstendorfW. (1987) Culturele differentiatie binnen Nederland: van territoriale binding naar sociaal-ruimtelijke uitsortering, in: van der WustenH. (Ed.) Postmoderne Aardrijkskunde: de sociografische traditie voortgezet, pp. 168–179. Muiderberg: Coutinho.
53.
PasschierN. P.van der WustenH. (1990) The electoral geography of the Netherlands in the era of mass politics, 1888–1986, in: JohnstonR. J.ShelleyF. M.TaylorP. J. (Eds) Developments in Electoral Geography, pp. 39–59. London: Routledge.
54.
PVV (Partij voor de Vrijheid) (1978) Wakker worden. PVV, Brussels.
55.
PVV (1981) Nu of nooit. PVV, Brussels.
56.
PVV (1985) Er is opnieuw een toekomst. PVV, Brussels.
57.
PVV (1987) P.V.V. programma 13 december 1987. PVV, Brussels.
58.
PVV (1991) Herstel het beleid: krachtlijnen van het PVV-verkiezingsprogramma. Parlementsverkiezingen 24 november 1991. PVV, Brussels.
sp.a (socialistische partij anders) (2003) Politiek gaat over de mensen: sp.a-beginselprogramma (http://www.s-p-a.be).
67.
SwyngedouwM.HeerweghD. (2009) Wie stemt op welke partij? De structurele en culturele kenmerken van het stemgedrag in Vlaanderen. Leuven: ISPO.
68.
TerhorstP.van de VenJ. (1999) Stedelijke ontwikkelingspaden, regimes en eigendomsrechten: Brussel en Amsterdam vergeleken, Planologisch Nieuws, 19(4), pp. 342–366.
69.
VandermottenC.KestelootC.SaeyP. (2007) Atlas van België: politieke en electorale geografie. Gent: Academia Press.
70.
VLD (Vlaamse Liberalen en Democraten) (1995) Het federaal regeerprogramma van de V.L.D. VLD, Brussels.
71.
VLD (1999) Ons land kan beter: voor de verandering. Verkiezingsprogramma Federale, Vlaamse en Europese verkiezingen 13 juni 1999. VLD, Brussels.
VolkensA. (2001) Manifesto research since 1979, in: LaverM. (Ed.) Estimating the Policy Position of Political Actors, pp. 33–49. London: Routledge.
74.
VralM. (2003) Stedelijke ontwikkeling en electorale evolutie: op zoek naar verbanden. Case study Antwerpen. Unpublished MA thesis, Katholieke Universiteit Leuven.
75.
WalksR. A. (2004) Place of residence, party preferences, and political attitudes in Canadian cities and suburbs, Journal of Urban Affairs, 26(3), pp. 269–295.
76.
WalksR. A. (2005a) The city–suburban cleavage in Canadian federal politics, Canadian Journal of Political Science, 38(2), pp. 383–413.
77.
WalksR. A. (2005b) City–suburban electoral polarization in Great Britain, 1950–2001, Transactions of the Institute of British Geographers, 30(4), pp. 500–517.
78.
WalksR. A. (2006) The causes of city–suburban political polarization? A Canadian case study, Annals of the Association of American Geographers, 96(2), pp. 390–414.
79.
WalksR. A. (2007) The boundaries of suburban discontent? Urban definitions and neighbourhood political effects, The Canadian Geographer, 51(2), pp. 160–185.
80.
WarmenbolL.MeijerM. (2007) Stemgedrag in Antwerpse stadswijken: op zoek naar verklaringen op mesoniveau, Res Publica, 49(1), pp. 194–209.
81.
WilleF.DeschouwerK. (2007) Het beschermde dorp: nationale tendensen bij gemeenteraadsverkiezingen, Res Publica, 49(1), pp. 67–88.
82.
WolmanH.MarckiniL. (1998) Changes in central city representation and influence in Congress since the 1960s, Urban Affairs Review, 34(2), pp. 291–312.
