The interest in the origins of present-day government is often derived from the thought that its current functioning and problems can be at least partially explained by the institutional choices made at the moment of origin. The institutional reforms made during the so-called French (or Napoleonic) era divert attention from the at least equally relevant Ancien Régime reform origins. For a thorough understanding of the origins of a ‘modern’ governmental system we have to examine the Ancien Régime period more closely. This is highly relevant in the Dutch case. Contrary to popular opinion, during the Republic a more centralized system of government did gradually develop from the two power centers (Stadtholders and Estates-General).
Points for practitioners
The importance of the Dutch case is that it highlights, due to the very absence of monarchical absolutism, the deeper mechanisms working towards centralizing (the system of) governance.
Aalbers, J. ( 1980) De Republiek en de vrede van Europa. De buitenlandse politiek van de Republiek der Verenigde Nederlanden na de vrede van Utrecht (1713), voornamelijk gedurende de jaren 1720-1733. Groningen: Wolters-Noordhoff.
2.
Brokken, H.M. (ed.) (2000) Heren van Stand. Achthonderd jaar Nederlandse adelsgeschiedenis. Van Wassenaer 1200-2000 . Zoetermeer: Stichting Hollandse Historische Reeks.
3.
Bruijn, J.R. ( 1993) The Dutch Navy of the Seventeenth and Eighteenth Centuries . Columbia, SC: University of South Carolina Press.
4.
De Bruin, G. ( 1991) Geheimhouding en verraad: de geheimhouding van staatszaken ten tijde van de Republiek (1600-1750). The Hague: SDU.
5.
De Wicquefort, A. ( 1680-81) L’ambassadeur et ses fonctions. 2. The Hague .
6.
Fritschy, W. ( 2003) ‘Three Centuries of Urban and Provincial Public Debt: Amsterdam and Holland’, in M. Boone, K. Davids and P. Janssens (eds) Urban Public Debts: Urban Government and the Market for Annuities in Western Europe (14th-18th centuries) , pp. 75-92. Turnhout: Brepols.
7.
Gabriëls, A.J.C.M. ( 1990) De heren als dienaren en de dienaar als heer: het stadhouderlijk stelsel in de tweede helft van de achttiende eeuw. The Hague: Stichting Hollandse Historische Reeks.
8.
Geyl, P. ( 1971) ‘Het Stadhouderschap in de partijliteratuur onder De Witt’, in P. Geyl, Pennestrijd over staat en historie: opstellen over de vaderlandse geschiedenis aangevuld met Geyl’s levensverhaal (tot 1945), pp. 3-71. Groningen : Wolters-Noordhoff.
9.
Groenveld, S. ( 1967) De prins voor Amsterdam: reacties uit pamfletten op de aanslag van 1650. Bussum: Fibula-Van Dishoeck.
10.
Groenveld, S. ( 1984) Verlopend getij. De Nederlandse Republiek en de Engelse Burgeroorlog 1640-1646. Dieren: De Bataafsche Leeuw.
11.
Groenveld, S. ( 1988) ‘"C’est le père, qui parle". Patronage bij Constantijn Huygens (1596-1687)’, Jaarboek Oranje-Nassau Museum : 53-107.
12.
Groenveld, S. ( 1990) Evidente factiën in den staet: sociaal-politieke verhoudingen in de 17e-eeuwse Republiek der Verenigde Nederlanden. Hilversum: Verloren.
13.
Groenveld, S. ( 1994) ‘The Dutch Republic, an Island of Liberty of the Press in 17th Century Europe? The Authorities and the Book Trade’, in H. Bots and F. Waquet (eds) Commercium Litterarium. La communication dans la République des Lettres [1600-1750], pp. 281-300. Amsterdam : APA-Holland University Press.
14.
Groenveld S. ( 1996a) ‘De institutionele en politieke context’ , in J.T. de Smidt et al. (eds) Van tresorier tot theaurier-generaal. Zes eeuwen financieel beleid in handen van een hoge Nederlandse ambtenaar, pp. 55-88. Hilversum: Verloren.
15.
Groenveld, S. ( 1996b) ‘"Edele Mogende Heeren". De Gecommitteerde Raden van het Zuiderkwartier als besogne van de Staten van Holland ten tijde van Frederik Hendrik’, in M. Bruggeman et al. (eds) Mensen van de Nieuwe Tijd. Liber amicorum A.Th. van Deursen , pp. 169-92. Amsterdam: Bakker.
16.
Groenveld, S. ( 1998) ‘De Vrede van Munster: einde en nieuw begin’ , in J. Dane (ed.) 1648: Vrede van Munster, feit en verbeelding, pp. 11-45. Zwolle : Waanders.
17.
Groenveld, S. ( 2000) ‘Terug naar Wassenaar: De stijging van de Duvenvoirdes (1523-1665)’, in H.M. Brokken (ed.) Heren van stand: Van Wassenaer 1200-2000: achthonderd jaar Nederlandse adelsgeschiedenis , pp. 82-151. The Hague: Stichting Hollandse Historische Reeks.
18.
Groenveld, S. ( 2004) ‘Stijgende lagere adel: Van Duvenvoirde naar Wassenaer (1523-1665)’, in Guido Marnef and René Vermeir (eds) Adel en macht: politiek, cultuur, economie, pp. 57-74. Maastricht: Shaker.
19.
Groenveld, S. ( 2005) ‘De "Heeren van Ter Goes" in de zeventiende eeuw: stad - eiland - gewest - generaliteit’, in C. Dekker, S. Groenveld and A.L. Kort, Goes zeshonderd jaar stad: drie studies over zijn geschiedenis (1405-2005), pp. 26-65. Goes : Gemeente Goes.
20.
Groenveld, S. ( 2007a) Regeren in de Republiek. Bestuurspraktijken in de 17e-eeuwse Noordelijke Nederlanden: terugblik en perspectief. Leiden : Leiden University.
21.
Groenveld, S. ( 2007b) ‘William III as Stadholder: Prince or Minister?’ , in Esther Mijers and David Onnekink (eds) Redefining William III: The Impact of the King-Stadholder in International Context, pp. 17-37. Aldershot : Ashgate.
22.
Hartog, M.W. ( 1976-77) ‘Prins Willem III en de hertogshoed van Gelderland, 1673-1675. Een onderzoek naar voorbereidingen, motieven en reacties’ , Bijdragen en mededelingen Vereniging Gelre69: 125-55.
23.
Janssen, Geert H. ( 2005) Creaturen van de macht: patronage bij Willem Frederik van Nassau (1613-1664). Amsterdam: Amsterdam University Press.
24.
Japikse, N.M. ( 1964) ‘De Staten-Generaal in de achttiende eeuw’ , in S.J. Fockema Andreae and H. Hardenberg (eds) 500 jaren Staten-Generaal in de Nederlanden. Van Statenvergadering tot volksvertegenwoordiging, pp. 99-141. Assen: Van Gorcum.
25.
Keblusek, M. and Zijlmans, J. ( 1997) Vorstelijk Vertoon. Aan het hof van Frederik hendrik en Amalia. The Hague: Haags Historisch Museum; Zwolle: Waanders.
26.
Kooijmans, Luuc ( 2000) Liefde in opdracht: het hofleven van Willem Frederik van Nassau. Amsterdam: Bakker.
27.
Koopmans, J.W. ( 1990) De Staten van Holland en de Opstand: de ontwikkeling van hun functies en organisatie in de periode 1544-1588. The Hague: Stichting Hollandse Historische Reeks.
28.
Kossmann, E.H. ( 1987a) ‘Dutch Republicanism’, in E.H. Kossmann, Politieke theorie en geschiedenis: verspreide opstellen en voordrachten: aangeboden aan de schrijver bij zijn aftreden als hoogleraar aan de Rijksuniversiteit Groningen, pp. 211-33. Amsterdam : Bakker.
29.
Kossmann, E.H. ( 1987b) ‘Over de koning die geen kwaad kan doen’ , in E.H. Kossmann, Politieke theorie en geschiedenis: verspreide opstellen en voordrachten: aangeboden aan de schrijver bij zijn aftreden als hoogleraar aan de Rijksuniversiteit Groningen, pp. 117-26. Amsterdam: Bakker.r.
30.
Krasner, S. ( 1984) ‘Approaches to the State: Alternative Conceptions and Historical Perspectives’, Comparative Politics16: 66-94.
31.
Meiboom, W.E. ( 1990) Inventaris van het archief van de gedeputeerden van Haarlem ter dagvaart van de Staten van Holland, (1589) 1603-1787. The Hague: Rijksarchief in Zuid-Holland.
32.
Mörke, O. ( 1997) ‘Stadtholder’ oder ‘Staetholder’? Die Funktion des Hauses Oranien und seines Hofes in der politischen Kultur der Republik der Vereinigten Niederlande im 17. Jahrhundert. Münster: Lit.
33.
Peters, B. Guy ( 1999) Institutional Theory in Political Science: The New Institutionalism . London/ New York: Continuum.
34.
Raadschelders, Jos C.N. ( 1998) Handbook of Administrative History. New Brunswick, NJ/London: Transaction Publishers.
35.
Raadschelders, Jos C.N. and Rutgers, Mark R. ( 1996) ‘The Evolution of Civil Service Systems’, in H.A.G.M. Bekke, J.L. Perry and T.A.J. Toonen (eds) Civil Service Systems in Comparative Perspective, pp. 67-99. Bloomington : Indiana University Press.
36.
Roorda, Daniel J. ( 1961) Partij en factie: de oproeren van 1672 in de steden van Holland en Zeeland, een krachtmeting tussen partijen en facties. Groningen: Wolters.
37.
Roorda, D.J. ( 1984) ‘ "Le secret du Prince". Monarchale tendenties in de Republiek 1672-1702’, in D.J. Roorda, Rond prins en patriciaat. Verspreide opstellen, pp. 172-92. Weesp: Fibula-Van Dishoeck.
38.
Schmidt, Cornelis ( 1986) Om de eer van de familie: het geslacht Teding van Berkhout 1500-1950: een sociologische benadering. Amsterdam: De Bataafsche Leeuw.
39.
Schutte, G.J. ( 1979) ‘Willem IV en Willem V’, in C.A. Tamse (ed.) Nassau en Oranje in de Nederlandse geschiedenis, pp. 187-228. Alphen aan den Rijn: Sijthoff.
40.
Slothouwer, D.F. ( 1945) De paleizen van Frederik Hendrik. Leiden: Sijthoff.
41.
Smit, J.G. ( 1977) ‘De ambtenaren van de centrale overheidsorganen der Republiek in het begin van de zeventiende eeuw’, Tijdschrift voor Geschiedenis90: 378-90.
42.
Streng, J.C. ( 1997) ‘Stemme in staat’: de bestuurlijke elite in de stadsrepubliek Zwolle 1579-1795. Hilversum: Verloren.
43.
Van Aitzema, L. ( 1669-72) Saken van Staet ende Oorlogh in, ende omtrent de Verenigde Nederlanden. The Hague: Johan Veely, Johan Tongerloo, ende Jasper Doll.
44.
Van de Klashorst, G.O. ( 1986) ‘"Metten schijn van monarchie getempert". De verdediging van het Stadhouderschap in de partijliteratuur, 1650-1686’, in H.W. Blom en Ivo W. Wildenberg (ed.) Pieter de la Court in zijn tijd: aspecten van een veelzijdig publicist (1618-1685). Voordrachten gehouden op het De la Court symposium, Erasmus Universiteit Rotterdam, 26 april 1985, pp. 93-136. Amsterdam: APA-Holland University Press.
45.
Vanden Honert, Joan ( 1744) Brieven, aan den weledelen grootagtbaren heer Mr. Nicolaas Witsen; burgermeester en raad der stad Amsteldam . . . / geschreven door Tako Hajo vanden HonertLeiden: Abraham Kallewier.
46.
Van der Bijl, M. ( 1975) ‘Utrechts weerstand tegen de oorlogspolitiek tijdens de Spaanse Successieoorlog. De rol van de heer van Welland van 1672 tot 1708’ , in H.L.Ph. Leeuwenberg and L. van Tongerloo (eds) Van standen tot Staten . 600 Jaar Staten van Utrecht 1375-1975, pp. 135-99. Utrecht : Stichting Stichtse Historische Reeks.
47.
Van der Bijl, Murk ( 1981) Idee en interest: voorgeschiedenis, verloop en achtergronden van de politieke twisten in Zeeland en vooral in Middelburg tussen 1702 en 1715. Groningen: Wolters-Noordhoff .
48.
Van der Meer, F.M. and Raadschelders, J.C.N. ( 1995) ‘Between Restoration and Consolidation: The Napoleonic Model of Administration in the Netherlands 1795-1990’, in B. Wunder (ed.) Les influences du ‘modèle‘ napoléonien d’administration sur l’organisation administrative des autres pays, pp. 199-222. Brussels: International Institute of Administrative Sciences.
49.
Van Deursen, A.T. ( 1975) ‘Staat van oorlog en generale petitie in de jonge Republiek’, Bijdragen en Mededelingen betreffende de Geschiedenis der Nederlanden91: 44-55.
50.
Van Deursen, A.T. ( 1981) ‘De Raad van State onder de Republiek van 1588-1795’ , in H. de Schepper et al. (eds) Raad van State 450 jaar1, pp. 47-91. The Hague: Staatsuitgeverij.
51.
Van Gelderen, Martin ( 2002) ‘Het gemenebest: staat en republiek in de politieke theorie van het Duitse Rijk en de Noordelijke Nederlanden’, in Henk de Smaele and Jo Tollebeek (eds) Politieke representatie, pp. 35-50. Leuven : Universitaire Pers Leuven.
52.
Van Maanen, R.C.J. ( 1986) ‘De pensionaris als archiefvormer’, Nederlands Archievenblad91: 194-203.
53.
Van Nimwegen, O. ( 2006) ‘Deser landen crijchsvolck’. Het Staatse leger en de militaire revoluties 1588-1688. Amsterdam: Bakker.
54.
Van Riemsdijk, T. ( 1885) De griffie van Hare Hoog Mogenden: bijdrage tot de kennis van het archief van de Staten-Generaal der Vereenigde Nederlanden. The Hague: Nijhoff.
55.
Van Slingelandt, S. ( 1784) Staatkundige geschriften. Amsterdam : Petrus Schouten.
56.
Vries, O. ( 1978) ‘Friese bureaucratie in Den Haag. Het ambt van klerk wegens Friesland ter Griffie van de Generaliteit’, De Vrije Fries58: 11-29.
57.
Vries, O. ( 1981) ‘Klerken ter Griffie van de Staten-Generaal in de achttiende eeuw. Een prosopografisch onderzoek’, Bijdragen en Mededelingen betreffende de Geschiedenis der Nederlanden96: 26-70.
58.
Wagenaar, Pieter ( 2002) ‘Studying the Stillborn: The Ideology of the Estates’ Absolutism and Proto-bureaucratic Thought in the 17th Century Dutch Republic’ , International Review of Administrative Sciences68: 95-112.
59.
Wagenaar, Pieter ( 2004) ‘Excises, Postal Services, Oaths of Office and Property Taxes. How Small Local Administrative Adjustments Led to Large Changes in Intergovernmental Relations’, Administrative Theory & Praxis26: 545-65.
60.
Wertheim-Gijse Weenink, A.H. ( 1977) Twee woelige jaren in Zutphen: de plooierijen van februari 1703 tot februari 1705. Zutphen: Walburg Pers.
61.
Wijsenbeek-Olthuis, T. (ed.) (1998) Het Lange Voorhout. Monumenten Mensen en Macht. Zwolle: Waanders;The Hague: Geschiedkundige Vereniging Die Haghe.
62.
Wunder, B. (ed.) (1995) Les influences du ‘modèle‘ napoléonien d’administration sur l’organisation administrative des autres pays. Brussels : International Institute of Administrative Sciences .
63.
Zandvliet, K. (ed.) (2000) Maurits, prins van Oranje. Amsterdam: Rijksmuseum; Zwolle: Waanders.
64.
Zwitzer, H.L. ( 1991) ‘De militie van den staat’. Het leger van de Republiek der Verenigde Nederlanden. Amsterdam: Van Soeren.
